Premer-ligada kuchlar muvozanati butunlay o‘zgarib ketdi...

Angliya Premer-ligasining 2024/25 va 2025/26 yilgi mavsum yakuniy jadvallarini taqqoslasak, bir yil ichida chempionatdagi kuchlar nisbati jiddiy o‘zgarganini ko‘rish mumkin. Ayrim klublar keskin o‘sishga erishgan bo‘lsa, ba’zilari kutilmagan tarzda pastga qulab, muxlislarini jiddiy xavotirga soldi.

Eng katta o‘zgarish, albatta, chempionlik masalasida ko‘zga tashlanadi. 2024/25 yilgi mavsumda “Liverpul” 38 o‘yinda 84 ochko to‘plab, birinchi o‘rinni egallagan edi. Jamoa to‘plar nisbati bo‘yicha ham +45 ko‘rsatkich bilan liganing eng barqaror va hujumkor klublaridan biri bo‘lgan.

Biroq keyingi mavsumda manzara butunlay o‘zgardi. 2025/26 yilgi mavsumda “Arsenal” 85 ochko bilan chempionlikni qo‘lga kiritdi. “To‘pchilar” o‘tgan mavsumda 74 ochko bilan ikkinchi o‘rinni egallagan bo‘lsa, bu safar 11 ochkolik o‘sish orqali Angliya taxtiga chiqdi. Bu Mikel Arteta jamoasi bir yil ichida nafaqat o‘sgani, balki chempionlik uchun kerak bo‘lgan barqarorlikni ham topganini ko‘rsatadi.

“Manchester Siti” ham o‘z natijasini yaxshiladi. 2024/25 mavsumda 71 ochko bilan uchinchi o‘rinni olgan “shaharliklar” keyingi mavsumda 78 ochko jamg‘arib, ikkinchi o‘ringa ko‘tarildi. Ammo bu o‘sish chempionlik uchun yetarli bo‘lmadi. Gvardiola jamoasi hali ham kuchli, lekin “Arsenal” bu mavsumda undan ham barqarorroq ko‘rindi.

Eng katta sakrashlardan biri “Manchester Yunayted” hissasiga to‘g‘ri keldi. 2024/25 yilgi mavsumda “qizil iblislar” 42 ochko bilan atigi 15-o‘rinda qolgan edi. Bu klub tarixi va nufuzi uchun juda og‘ir natija hisoblangan. Ammo 2025/26 mavsumda jamoa 71 ochko to‘plab, uchinchi o‘ringa ko‘tarildi. Bu jadvaldagi eng katta ijobiy o‘zgarishlardan biri bo‘ldi. Bir yilda 12 pog‘ona yuqorilash — bu shunchaki tiklanish emas, haqiqiy qaytish.

“Aston Villa” ham yuqori darajada barqarorlik ko‘rsatdi. 2024/25 mavsumda 66 ochko bilan oltinchi o‘rinni egallagan jamoa keyingi mavsumda 65 ochko to‘pladi, ammo bu safar to‘rtinchi o‘ringa ko‘tarildi. Ochkolar soni deyarli o‘zgarmagan bo‘lsa-da, raqobatchilarning pasayishi va jamoaning muhim o‘yinlardagi natijalari uni Chempionlar ligasi zonasiga olib kirdi.

Eng og‘riqli pasayish esa “Liverpul”da kuzatildi. 2024/25 mavsum chempioni bo‘lgan mersisaydliklar keyingi mavsumda 60 ochko bilan beshinchi o‘ringa tushib ketdi. Jamoa to‘plar nisbati bo‘yicha ham +45 dan +10 ga tushib qolgan. Bu “Liverpul” hujum va himoya muvozanatida jiddiy yo‘qotishlarga uchraganini anglatadi. Chempionlikdan keyingi bunday pasayish muxlislar uchun og‘ir zarba bo‘lgani aniq.

“Bornmut” esa ikki mavsum orasidagi eng yoqimli syurprizlardan biriga aylandi. 2024/25 mavsumda 56 ochko bilan 9-o‘rinda turgan jamoa keyingi mavsumda 57 ochko bilan 6-o‘ringa ko‘tarildi. Ochkolar farqi katta emas, ammo jadvaldagi o‘sish muhim. Bu klubning raqobatbardoshligi oshganini va yuqori o‘rinlar uchun kurashishga tayyor ekanini ko‘rsatadi.

Yangi mavsumning yana bir katta voqeasi — “Sanderlend”ning 7-o‘ringa chiqishi bo‘ldi. 38 o‘yinda 54 ochko jamg‘argan jamoa Premer-ligada darhol yuqori natija qayd etdi. Bu natija Angliya futbolida yangi kuch paydo bo‘layotganidan darak beradi. Har doim grandlardan iborat jadvalda bunday klubning yuqoriga chiqishi chempionat intrigasini yanada oshiradi.

“Brayton” ikki mavsumda ham yuqori o‘nlikda qoldi. 2024/25 mavsumda 61 ochko bilan 8-o‘rin, 2025/26 mavsumda esa 53 ochko bilan yana 8-o‘rin. Ochko kamaygan bo‘lsa-da, jamoa o‘z darajasini saqlab qolgan. Bu “Brayton”ning tizimi borligini, katta yulduzlarsiz ham barqaror futbol ko‘rsata olishini anglatadi.

“Brentford” ham jadvalda o‘zini yo‘qotmadi. 2024/25 mavsumda 56 ochko bilan 10-o‘rinni olgan klub keyingi mavsumda 53 ochko bilan 9-o‘ringa ko‘tarildi. Bunday barqarorlik o‘rta darajadagi klub uchun juda yaxshi natija. Ular har mavsum ligada qolishni emas, yuqori o‘nlikni maqsad qilib qo‘ya boshlagani seziladi.

“Chelsi” esa aksincha, jiddiy pasayishga uchradi. 2024/25 mavsumda 69 ochko bilan 4-o‘rinni egallagan London klubi keyingi mavsumda 52 ochko bilan 10-o‘ringa tushib ketdi. Bu 17 ochkolik yo‘qotish va Chempionlar ligasi zonasidan o‘rta jadvalga tushish degani. Katta sarmoyalar, yosh futbolchilar va yangi loyihalar fonida bunday natija klub rahbariyati uchun qattiq signal bo‘lishi kerak.

“Nyukasl”da ham pasayish juda sezilarli. 2024/25 mavsumda 66 ochko bilan 5-o‘rinni egallagan jamoa 2025/26 mavsumda 49 ochko bilan 12-o‘ringa tushdi. To‘plar nisbati ham +21 dan -2 ga o‘zgargan. Bu jamoa o‘yinidagi muvozanat buzilganini, hujum va himoyadagi barqarorlik yo‘qolganini ko‘rsatadi.

“Nottingem Forest” ham katta pasayishga duch keldi. 2024/25 mavsumda 65 ochko bilan 7-o‘rinda turgan jamoa keyingi mavsumda 44 ochko bilan 16-o‘ringa tushib qoldi. Bu jadvaldagi eng keskin salbiy o‘zgarishlardan biri. Bir yil avval yevrokuboklar uchun kurashgan klub keyingi mavsumda pastki zonaga yaqinlashib qoldi. Futbolda barqarorlik degani shunchaki chiroyli so‘z emas, hayot-mamot masalasi ekan — “Forest” buni qattiq his qilgan ko‘rinadi.

“Vest Hem”ning ahvoli ham og‘irlashgan. 2024/25 mavsumda 43 ochko bilan 14-o‘rinda turgan klub keyingi mavsumda 39 ochko bilan 18-o‘ringa tushib ketdi. Bu esa jamoaning xavfli zonaga tushganini anglatadi. London klubi uchun bu katta inqiroz sifatida baholanadi.

“Vulverxempton” uchun esa mavsum yanada ayanchli kechgan. 2024/25 mavsumda 42 ochko bilan 16-o‘rinda qolgan jamoa 2025/26 mavsumda 20 ochko bilan so‘nggi o‘ringa tushgan. To‘plar nisbati -41 bo‘lgani ham jamoaning butun mavsum davomida qattiq qiynalganini ko‘rsatadi. Bu darajadagi pasayish klubda jiddiy qayta qurish talab etilishini anglatadi.

“Tottenxem” ikki mavsumda ham 17-o‘rinda qolgani e’tiborli. 2024/25 mavsumda 38 ochko, 2025/26 mavsumda 41 ochko. Ochko biroz oshgan, ammo jadvalda o‘zgarish yo‘q. Bu “shporlar” uchun juda xavotirli holat. Katta tarix va katta muxlislar bazasiga ega klubning ketma-ket pastki zonada qolishi oddiy holat emas.

Yangi mavsumda “Lids” 47 ochko bilan 14-o‘rinni egallagan. “Bernli” esa 22 ochko bilan 19-o‘rinda. Bu jamoalarning natijalari Premer-ligaga moslashish qanchalik qiyin ekanini yana bir bor ko‘rsatadi. Angliya chempionatida o‘rtacha darajadagi raqobat ham juda qattiq, kichik xatolar esa mavsum yakunida katta farqqa aylanadi.

Umuman olganda, ikki mavsum jadvalini solishtirganda, Premer-ligada bir yil ichida kuchlar muvozanati keskin o‘zgarganini ko‘rish mumkin. “Arsenal” chempionlikka ko‘tarildi, “Manchester Yunayted” inqirozdan yuqori pog‘onaga qaytdi, “Liverpul” chempionlikdan keyin pasaydi, “Chelsi” va “Nyukasl” esa kutilgan darajadan ancha ortda qoldi.

Bu jadvallar Angliya chempionatining asosiy go‘zalligini yana bir bor isbotlaydi: bu yerda kechagi chempion bugun beshinchi bo‘lishi, o‘rta jamoa esa bir mavsumda yevrokuboklar zonasiga chiqishi mumkin. Premer-ligada hech kimga kafolat yo‘q. Har bir ochko, har bir gol va har bir xato mavsum taqdirini hal qiladi.

2025/26 mavsumning asosiy xulosasi esa aniq: “Arsenal” yangi cho‘qqiga chiqdi, “Manchester Siti” uni ta’qib qildi, “Manchester Yunayted” qayta tirildi, “Liverpul” esa chempionlikdan keyingi og‘ir sinovga duch keldi. Angliya futbolidagi serial yana qizidi — bu yerda ssenaristlar dam olmaydi.