Arktika mintaqasida strategik keskinlik kuchayib bormoqda: Grenlandiya nafaqat diplomatik bahslar, balki harbiy manyovrlar maydoniga aylandi. Seshanba kuni Grenlandiya poytaxti Nuuk shahriga Daniyaning navbatdagi harbiy kontingenti yetib keldi. «Atlantic Airways» samolyotida kelgan askarlarning bir qismi Kangerlussuak qishlog‘iga yo‘l olgan. Bu haqda dpa agentligi xabar bermoqda.
«Arctic Endurance» mashg‘ulotlari va harbiy safarbarlik
Daniya Arktika qo‘mondonligi rahbari Soren Andersenning so‘zlariga ko‘ra, orolda keng ko‘lamli harbiy mashg‘ulotlar boshlangan.
- Qo‘shinlar soni: Norasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, hozirda Nuuk va Kangerlussuakning har birida kamida 100 nafardan daniyalik harbiy xizmatchi joylashtirilgan.
- Muddat: Mazkur manyovrlar 2026 yilning yakuniga qadar davom etishi mumkin.
- Ittifoqchilar: Germaniya, Norvegiya, Shvetsiya va Buyuk Britaniya ham Grenlandiyaga o‘z harbiylarini yuborgan. Jumladan, Bundesverning razvedka guruhi dengiz kuzatuvida Daniyaga ko‘maklashmoqda.
«Agar bosqin bo‘lsa, urush boshlaymiz!»
Daniya parlamenti mudofaa qo‘mitasi rahbari Rasmus Yarlovning CNN telekanaliga bergan intervyusi dunyo hamjamiyatini larzaga soldi. U AQSHning orolni kuch bilan egallab olish ehtimoliga keskin munosabat bildirdi:
«Biz Grenlandiyani albatta himoya qilamiz. Agar Amerika qo‘shinlari bosqin uyushtirsa, biz bir-birimizga qarshi qurol bilan jang qilamiz», — dedi Yarlov.
Uning fikricha, anneksiya AQSH uchun iqtisodiy jihatdan mantiqsiz va faqatgina falokatli xarajatlar hamda siyosiy inqiroz keltiradi.
AQSHning «Pituffik» bazasiga yurishi
Shu bilan birga, Shimoliy Amerika havo mudofaasi qo‘mondonligi (NORAD) Grenlandiyadagi Pituffik harbiy bazasiga o‘z samolyotlarini yuborgan. Vashington bu harakatni «oldindan rejalashtirilgan tadbir» deb atamoqda va Daniya hokimiyati bilan kelishilganini da’vo qilmoqda.
Trampning bojlari va NATOning pozitsiyasi
Donald Tramp Grenlandiyani sotib olish istagini AQSH xavfsizligi va Rossiya hamda Xitoy tahdidi bilan izohlamoqda. Uning 1-fevraldan kuchga kiradigan 10 foizlik savdo bojlari Yevropa davlatlarini javob choralarini ko‘rishga majbur qilmoqda.
- Yevropaning javobi: Daniya va Grenlandiya mudofaa vazirlari Bryusselda NATO bosh kotibi Mark Ryutte bilan uchrashib, maxsus Arktika missiyasini tuzishni taklif qildilar.
- Sammit: 22 yanvar kuni Yevropa Ittifoqi yetakchilari Grenlandiya masalasida favqulodda yig‘ilish o‘tkazadilar.
Grenlandiya NATOning jamoaviy mudofaa tizimi ostida ekanini eslatgan yevropalik amaldorlar, AQSHning harbiy ishtiroki allaqachon 1951 yilgi kelishuv bilan kafolatlanganini ta’kidlamoqdalar.
Sizningcha, Grenlandiya bo‘yicha bu keskinlik haqiqiy qurolli to‘qnashuvga aylanib ketishi mumkinmi yoki bu shunchaki siyosiy bosimmi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
