AQSH va Daniya Grenlandiya bo‘yicha kelishuvga erishdi: Orolda «Oltin gumbaz» joylashtiriladi

QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
- AQSH, Daniya va Grenlandiya o‘rtasida mudofaa va xavfsizlik sohasidagi uch tomonlama shartnoma imzolandi.
- Kelishuvga ko‘ra, AQSH Narsarsuak va Mestersvig hududlarida yangi harbiy bazalar qurish hamda Pituffik kosmik bazasini kengaytirish huquqiga ega bo‘ldi.
- Shuningdek, orol hududida Amerikaning «Oltin gumbaz» raketaga qarshi mudofaa tizimi elementlari joylashtiriladi.
AQSH va Daniya Grenlandiya masalasida mudofaa hamda xavfsizlik sohasidagi yirik bitimni imzoladi. «Vedomosti» nashrining xabar berishicha, 2026 yil 19 noyabr kuni Daniya parlamenti (Folketing) AQSH, Daniya va Grenlandiya o‘rtasidagi uch tomonlama shartnomani bir ovozdan ratifikatsiya qildi. Bundan avvalroq — noyabr oyi boshida hujjat Grenlandiya parlamenti tomonidan ma’qullangan, uning o‘zi esa 22 sentyabr kuni BMT Bosh Assambleyasi doirasida uch tomon yetakchilari tomonidan imzolangan edi.
Yangi harbiy bazalar va «Oltin gumbaz» tizimi
Imzolangan hujjatga muvofiq, Qo‘shma Shtatlar Arktika mintaqasidagi o‘z harbiy ishtirokini sezilarli darajada kengaytirish imkoniyatiga ega bo‘ladi:
Ikkita yangi «mudofaa hududi»: AQSH orolning janubidagi Narsarsuak va sharqidagi Mestersvig yaqinida yangi harbiy bazalarni joylashtirish huquqini qo‘lga kiritdi.
Pituffik bazasini kengaytirish: Mavjud Pituffik kosmik bazasi infratuzilmasi yanada kengaytiriladi.
«Oltin gumbaz» (Golden Dome): Shartnoma orol hududida Amerikaning raketaga qarshi mudofaa tizimi elementlarini joylashtirishga yo‘l ochadi hamda AQSH harbiy samolyotlari va kemalariga Grenlandiya havo makoni va hududiy suvlariga erkin kirish huquqini beradi.
Shartnomaning asosiy bandlari | Tafsilotlar va huquqiy jihatlar |
Harbiy infratuzilma | Narsarsuak va Mestersvig yaqinida 2 ta yangi baza, Pituffik kosmik bazasini kengaytirish |
Mudofaa tizimlari | «Oltin gumbaz» raketaga qarshi mudofaa tizimi elementlarini joylashtirish va erkin tranzit |
Siyosiy va iqtisodiy maqom | Daniya suvereniteti saqlanib qoladi; AQSH kompaniyalariga qazilma boyliklar uchun eksklyuziv huquq berilmaydi |
Trampning bayonotlari va Daniya suvereniteti
AQSH prezidenti Donald Trampning Qo‘shma Shtatlar Grenlandiyani «qo‘lga kiritgani» haqidagi shov-shuvli bayonotlariga qaramay, shartnoma matni orol ustidan Daniya suverenitetini va grenlandiyaliklarning o‘z taqdirini o‘zi belgilash huquqini to‘g‘ridan to‘g‘ri mustahkamlaydi. Shuningdek, Daniya Tashqi ishlar vazirligi mazkur kelishuv Amerika kompaniyalariga Grenlandiyada foydali qazilmalarni qazib olish bo‘yicha hech qanday eksklyuziv imtiyozlar bermasligini alohida ta’kidladi.
Bitim Kopengagen va Nuuk (Grenlandiya poytaxti) Vashingtonga ratifikatsiya jarayoni yakunlangani to‘g‘risida rasmiy diplomatik nota yuborganidan so‘ng darhol kuchga kiradi — ushbu hujjat uchun AQSH Kongressining alohida ma’qullashi talab etilmaydi.
Sizningcha, AQSHning Grenlandiyada yangi harbiy bazalar va «Oltin gumbaz» tizimini joylashtirishi Arktika mintaqasidagi geosiyosiy muvozanatga qanday ta’sir ko‘rsatadi? Fikrlaringizni izohlarda qoldiring!
Obuna bilan reklama bo'lmaydi
Zamin Premium — oyiga 4 900 so'm
Mavzuga oid yangiliklar

































Izohlar0
…