Donald Tramp yana bir bor keskin bayonoti bilan xalqaro maydonda shov-shuvga sabab bo‘ldi. NATO ittifoqchilariga nisbatan qattiq tanqid bildirgan AQSH prezidenti ularni ochiqchasiga “qo‘rqoqlar” deb atadi. Bu fikrlar u tomonidan Truth Social ijtimoiy tarmog‘ida e’lon qilindi.
Trampning ta’kidlashicha, ittifoqchi davlatlar urush oqibatida neft narxlari oshib ketganidan norozi bo‘lmoqda, ammo shu bilan birga vaziyatni barqarorlashtirish uchun aniq harakat qilishdan bosh tortayapti. Xususan, u Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali kema qatnovini xavfsiz qilish masalasida hamkorlar faollik ko‘rsatmayotganini tanqid qildi.
“Bu — eng kam xavfli va oddiy harbiy qadamlardan biri. Ammo shunga ham jur’at topa olishmayapti”, — deya keskin fikr bildirdi Tramp va ularni yana “qo‘rqoqlar” deb atashdan tortinmadi.
Shu bilan birga, u NATOning kelajagi haqida ham bahsli fikr bildirib, AQSHsiz bu ittifoq “faqat qog‘ozdagi yo‘lbars” ekanini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Vashington bunday pozitsiyani eslab qoladi va bu kelajakdagi munosabatlarga ta’sir qilishi mumkin.
Tramp ittifoqchilardan Arabiston yarimoroli bilan Eron o‘rtasida joylashgan strategik muhim hududda — Ho‘rmuz bo‘g‘ozida xavfsizlikni ta’minlash uchun harbiy yordam so‘ragan. Biroq Germaniya va yana bir qator davlatlar bu chaqiriqni rad etgan.
Bu qarordan so‘ng Tramp NATOni “juda katta va ahmoqona xato” qilishda aybladi. Ayniqsa, Germaniya pozitsiyasini “hayratlanarli” deb baholab, keskin munosabat bildirdi. Shu bilan birga, u AQSHga umuman ittifoqchilarning yordami shart emasligini ham ta’kidladi — bu esa uning tashqi siyosatda yakka harakat qilishga moyilligini yana bir bor ko‘rsatdi.
Ayni paytda Germany Ministry of Defence vakillari vaziyatga izoh berib, mamlakat Yaqin va O‘rta Sharqdagi xavfsizlik masalalari bo‘yicha ittifoqchilar bilan maslahatlashuvlarni davom ettirayotganini bildirdi. Biroq Berlin hozirgi mavjud missiyalar — OIR, UNIFIL, ASPIDES va NMI doirasida ishtirok etayotgan kuchlardan tashqari qo‘shimcha harbiy kontingent yubormasligini ochiq aytdi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, 28 fevraldan — AQSH va Isroilning Eronga qarshi harakatlari boshlanganidan buyon dunyo neft va suyultirilgan gaz tashuvining taxminan beshdan bir qismi o‘tadigan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi amalda yopib qo‘yildi. Bu esa global energetika bozoriga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi.
Bundan tashqari, Eron tomonidan Fors ko‘rfazi hududidagi ayrim neft obyektlari va tankerlarga zarbalar berilayotgani vaziyatni yanada keskinlashtirmoqda. Natijada jahonda neft va gaz narxlari keskin oshib, bu holat AQSH ichida ham bosimni kuchaytirmoqda.
Ayniqsa, Donald Tramp uchun bu masala ichki siyosiy jihatdan ham dolzarb — yonilg‘i narxlarining o‘sishi saylovchilar kayfiyatiga bevosita ta’sir qilmoqda. Kelgusida ushbu vaziyat qanday rivojlanishi esa nafaqat siyosatchilar, balki butun dunyo iqtisodi uchun ham hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
