Narx-navo va yoqilg‘i inqirozi Parij va Marselni larzaga soldi

Fransiya bo‘ylab yashash xarajatlarining keskin ortishi, inflyatsiya va yoqilg‘i narxlarining oshishiga qarshi kutilmagan darajada yirik va shiddatli ommaviy norozilik namoyishlari bo‘lib o‘tmoqda.

Mamlakat Ichki ishlar vazirligi bergan ma’lumotlarga ko‘ra, poytaxt Parij va boshqa yirik shaharlarda (jumladan, Marsel, Lion va Lill) ko‘chalarga 550 mingdan ortiq norozi fuqarolar chiqqan. Bu so‘nggi yillardagi eng yirik ijtimoiy namoyishlardan biri sifatida baholanmoqda.

To‘qnashuvlar, ko‘zdan yosh oqizuvchi gaz va yong‘inlar

Namoyishlar davomida Parij va Marsel shaharlarida vaziyat o‘ta keskin tus oldi va namoyishchilar bilan politsiya o‘rtasida shiddatli to‘qnashuvlar sodir bo‘ldi:

• Xavfsizlik kuchlarining reaksiyasi: Parij va Marsel ko‘chalarida barrikadalar qurildi, axlat qutilari, mashinalar va hatto ayrim binolar o‘t qo‘yildi. Tartibsizliklarni bartaraf etish va olomonni tarqatish maqsadida politsiya ko‘zdan yosh oqizuvchi gaz, suv purkagichlar va rezina o‘qlardan foydalandi;

• Ommaviy hibslar: Namoyishlar davomida yuz bergan talonchilik va tartibsizliklar ortidan butun mamlakat bo‘ylab o‘nlab odamlar, jumladan Parijning o‘zida ko‘plab namoyishchilar politsiya tomonidan qo‘lga olingan;

• Qat’iy taqiqlar: Hukumat Parij markazidagi Yelisey maydoni (Champs-Élysées), bir qator ma’muriy va hukumat binolari hamda yirik temir yo‘l vokzallari yaqinida har qanday namoyish va yig‘ilishlar o‘tkazishni rasman taqiqlab qo‘ydi.

Ijtimoiy norozilikning kengayishi: Studentlar va o‘qituvchilar ham qo‘shildi

Dastlab yoqilg‘i narxi va umumiy inflyatsiyaga qarshi boshlangan harakat qisqa fursatda boshqa ijtimoiy guruhlarni ham o‘z ichiga oldi:

• Yoqilg‘i va yashash xarajatlari: Odamlar kundalik ehtiyoj tovarlari va yoqilg‘i narxlarining tinimsiz o‘sishi, xarid qobiliyatining pasayishi va ijtimoiy nafaqalarning muzlatib qo‘yilganiga qarshi e’tiroz bildirishmoqda;

• Ta’lim inqirozi: Namoyishlarga Fransiya bo‘ylab maktab va universitetlarning yuzlab o‘quvchilari hamda o‘qituvchilari ham faol qo‘shildi. Ular ta’lim tizimidagi moliyaviy cheklovlar, maktablardagi nochor sharoitlar va ish haqining kamligiga qarshi o‘z noroziliklarini namoyish etmoqdalar.

Politsiya va maxsus kuchlarning yuqori darajadagi safarbarligiga qaramay, namoyishchilarning talablari kuchayib bormoqda. Fransiya hukumati ushbu ijtimoiy inqirozdan chiqish va vaziyatni yumshatish uchun tezkor choralar ko‘rishga majbur bo‘lmoqda.