Давлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев 14 май куни қишлоқ хўжалигида туб бурилиш ясайдиган муҳим йиғилиш ўтказди. Тадбирда мамлакатимиз ҳудудларида интенсив ва саноатлашган боғларни кўпайтириш, ердан фойдаланиш самарадорлигини ошириш масалалари диққат марказида бўлди. Зеро, Ўзбекистон 2030 йилга бориб озиқ-овқат маҳсулотлари экспортини нақ 10 миллиард долларга етказишни ўз олдига катта мақсад қилиб қўйган.
Эски боғлардан — даромадли интенсив боғларга
Бугунги кунда юртимиздаги 572,6 минг гектар боғ ва токзорлар йилига 1 миллиард долларлик экспортни таъминлаб, қарийб 900 минг аҳоли учун тирикчилик манбаи бўлиб хизмат қилмоқда. Бироқ, соҳада ҳали ишга солинмаган имкониятлар жуда кўп. Таҳлилларга кўра, 61 минг гектар эскирган ва 18 минг гектар яроқсиз боғларни тезкорлик билан янгилаш зарур.
Айрим ҳудудларда эски боғлардан олинадиган ҳосил гектарига бор-йўғи 5 тоннани, йиллик даромад эса 10 миллион сўмни ҳам ташкил этмаяпти. Таққослаш учун, Поп туманидаги янги интенсив гилос боғларида ёш кўчатлардан ҳам 7 тоннадан ҳосил олиниб, маҳсулотнинг бир килоси 8 доллардан экспорт қилинмоқда.
Янги тартиб ва "Agrostar" шериклиги
Эндиликда самарасиз боғлар билан ишлашнинг мутлақо янги тизими жорий этилади:
Қатъий назорат: 12 ой ичида саноатлашган боғ барпо этилмаган ерлар учун солиқ ставкалари оширилади, зарурат туғилса, сувдан фойдаланиш чекланади.
"Agrostar" модели: Тадбиркорлар "Агростар" компаниялари билан улушдорлик асосида ҳамкорлик қилади. Бунда давлат компанияси 50 фоизгача сармоя киритади, тадбиркор эса ер ижараси ҳуқуқи билан қатнашади.
Имтиёзли сотиб олиш: Тадбиркорларга "Агростар" улушини 7 йил давомида, қайта баҳоламасдан, бўлиб-бўлиб сотиб олиш имкони берилади.
Молиявий кўмак ва солиқ имтиёзлари
Давлат боғдорчилик билан шуғулланувчи тадбиркорларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлайди:
Кредитлар: Ҳар бир гектар учун 120 миллион сўмгача маблағ ажратилади.
Субсидиялар: Саноатлашган боғларни парваришлаш учун 3 йил давомида ҳар гектарга 5 миллион сўмдан қайтарилмайдиган маблағ берилади.
Солиқ танаффуси: Сув тежовчи технология қўллаган боғларда сув солиғи 5 йил давомида атиги 1 сўм этиб белгиланди. Шунингдек, мевали кўчатлар ва пайвандтаглар учун ҚҚС ноль ставкада қўлланилади.
Рақамлаштириш ва келажак режалари
Ердан фойдаланиш энди космосдан туриб кузатилади. Янги ахборот тизими орқали боғларнинг ҳолати космик тасвирлар ёрдамида мониторинг қилинади.
2026–2028 йиллар давомида жами 168 минг гектар саноатлашган боғ ва токзорлар барпо этилиши кутилмоқда. Бу лойиҳаларга 2 миллиард доллар инвестиция йўналтирилиб, 258 мингта янги иш ўрни яратилади. Аҳоли томорқаларидаги эски боғларни янгилаш учун эса маҳаллабай тизим орқали имтиёзли кўчатлар ва кичик кредитлар ажратилади.
Сизнингча, маҳаллий боғларимизда етиштирилган мевалар жаҳон бозорида ўз ўрнини мустаҳкамлай оладими?
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
