Тошкентда уч туманда реновация бошланди: мулкдорларни нима кутмоқда?

Тошкентнинг Яшнобод, Миробод ва Сергели туманларида эски уй-жойларни янгилашга қаратилган реновация жараёни бошланди. Энг кўп савол эса уйи реновация ҳудудига тушган мулкдорларни қандай ўзгаришлар кутаётгани билан боғлиқ.

Дастлабки маълумотларга кўра, мулкдорлар уй-жойдан мажбуран маҳрум қилиниб, компенсациясиз қолдирилмайди. Уларнинг ҳар бирига алоҳида тартибда янги хонадон ёки бошқа шаклда компенсация таклиф этилади.

Мулкдорларга олдиндан хабар берилади

Реновация жараёнида мулкдорлар учун энг муҳим талаблардан бири — уларни режалаштирилаётган ўзгаришлар ҳақида олдиндан хабардор қилиш.

Яъни уйи реновация ҳудудига киритилган фуқаро жараён ҳақида маълумот олмасдан туриб, уй-жойидан маҳрум қилиниши керак эмас.

Янги қонунчиликда ҳам реновация дастури доирасида бузилиши ёки қайта қурилиши режалаштирилган уй-жойлар, янги қуриладиган объектлар ва уларга эга бўладиган ҳуқуқ эгалари ҳақида маълумотлар акс эттирилиши белгиланган.

Эски уй ўрнига қандай хонадон берилади?

Мулкдорларга яқин ҳудуддан тенг қийматли янги хонадон таклиф этилиши кўзда тутилмоқда.

Бу ерда асосий масала — янги уй-жойнинг қиймати ва шартлари.

Амалда мулкдор учун қуйидаги жиҳатлар муҳим бўлади:

• янги хонадоннинг қиймати;

• унинг жойлашган ҳудуди;

• майдони ва хоналар сони;

• уйнинг тайёрлик даражаси;

• мулк ҳуқуқининг расмийлаштирилиши;

• кўчиш билан боғлиқ шартлар.

Қонунчиликда ҳам компенсация сифатида реновация ҳудудида янги қурилган уй-жой, бошқа ҳудуддаги уй-жой, пул маблағлари ёки келишувда белгиланган бошқа шакллар назарда тутилган.

Компенсация ким билан келишилади?

Бу жараёнда ҳар бир мулкдор билан алоҳида келишув муҳим аҳамиятга эга.

Яъни компенсация масаласи умумий ва бир хил тартибда эмас, балки муайян мулкдорнинг ҳолати ва мулки ҳисобга олинган ҳолда келишилади.

Келишув расмий ҳужжат билан мустаҳкамланади ва битим нотариал тартибда тасдиқланади.

Реновацияда энг муҳим ҳужжат — мулкдор ва масъул томон ўртасидаги келишув. Унда янги уй-жой ёки компенсациянинг аниқ шартлари кўрсатилиши керак.

Эски уйдаги коммунал қарз нима бўлади?

Реновация жараёнида яна бир муҳим масала — коммунал тўловлар.

Эски хонадон бўйича мавжуд коммунал қарздорлик ёки ортиқча тўловлар янги хонадоннинг ҳисоб рақамига ўтказилади.

Бу мулкдор учун муҳим енгиллик бўлиб, янги уйга кўчиш жараёнида коммунал ҳисоб-китоблар йўқолиб кетмаслигини таъминлайди.

Реновация дегани фақат уйни бузиш эмас

Реновация тушунчаси фақат эски биноларни бузиб, ўрнига янги уй қуриш билан чекланмайди.

2026 йил июнь ойида қабул қилинган «Шаҳарсозлик реновацияси тўғрисида»ги қонунга кўра, реновация ҳудудни архитектура, ижтимоий, иқтисодий ва экологик жиҳатдан яхшилашга қаратилган чора-тадбирлар мажмуини қамраб олади. У реконструкция, эски биноларни бузиб янги объектлар қуриш, яшил ҳудудлар ва жамоат жойларини яратиш каби шаклларда амалга оширилиши мумкин.

Мулкдорларни қандай кафолатлар ҳимоя қилади?

Янги тартибда мулкдорлар учун бир қатор муҳим кафолатлар белгиланган.

Жумладан, реновация дастурига ҳудудни киритиш учун камида 80 фоиз мулкдорларнинг ёзма розилиги талаб этилади. Дастур тасдиқлангандан кейин ҳар бир мулкдор билан компенсация ёки лойиҳада иштирок этиш бўйича алоҳида шартнома тузилади.

Агар мулкдор янги уй тайёр бўлгунига қадар эски хонадонни бўшатиши талаб қилинса, қонунчиликда айрим ҳолатларда уни вақтинчалик уй-жой билан таъминлаш ёки ижара харажатларини қоплаш мажбурияти ҳам белгиланган.

Тошкентдаги жараённинг энг муҳим жиҳати

Яшнобод, Миробод ва Сергели туманларидаги реновация жараёни Тошкентда эски уй-жой фондини янгилаш ва замонавий турар жойларни кўпайтиришга қаратилган жараённинг навбатдаги босқичи сифатида кўрилмоқда.

Мулкдорлар учун эса асосий масала битта: эски хонадон ўрнига қандай уй ва қандай шартларда берилади?

Шу сабабли ҳар бир мулкдор компенсация шартларини диққат билан ўрганиши, янги хонадоннинг қиймати ва бошқа шартларини келишувда аниқ белгилаши муҳим.

Яъни реновациянинг асосий моҳияти фақат эски уйларни бузиш эмас — мулкдорларнинг ҳуқуқларини сақлаган ҳолда уй-жой фондини янгилашдир.