Хитойлик олимлар инсонга чўчқанинг жигари ва буйрагини кўчириб ўтказди

Тиббиёт олами ва замонавий илм-фан соҳасида инсоният тарихида мутлақо янги саҳифа очган оламшумул ва мисли кўрилмаган технологик воқелик юз берди. Хитойлик тадқиқотчилар тиббий амалиётда илк маротаба мия ўлими ҳолати қайд этилган эркак организмига бир вақтнинг ўзида ҳам чўчқа буйраги, ҳам унинг жигарини муваффақиятли равишда кўчириб ўтказишди. Бу ҳақдаги ҳайратланарли ва тарихий янгиликни Осиёнинг энг нуфузли нашрларидан бири ҳисобланган South China Morning Post газетаси кенг жамоатчиликка маълум қилди. Ушбу амалиёт бир вақтнинг ўзида бир нечта ҳайвон аъзоларини инсон танасига трансплантация қилиш бўйича жаҳон тиббиётидаги биринчи муваффақиятли тажриба ўлароқ эътироф этилмоқда.

Мазкур ноёб илмий лойиҳани амалга оширган Гуанси тиббиёт университети таркибидаги клиника олимлари ўз тадқиқот ишларида муҳим бир жиҳатга алоҳида тўхталиб ўтишган. Яқин вақтларгача дунё тиббиётида чўчқанинг фақатгина битта алоҳида аъзосини инсонга кўчириш тажрибалари ўтказиб келинган бўлса-да, бироқ мураккаб инсон организми бир вақтнинг ўзида бир нечта бегона трансплантатларни қандай қабул қилиши ва унга қандай реакция билдириши илм-фан учун мутлақо номаълум ва сирли бўлиб қолаётган эди.

Ушбу оламшумул тиббий тажрибада мия ўлими ташхиси қўйилган 53 ёшли эркак кўнгилли бемор сифатида иштирок этди. Тажрибали жарроҳлар унга чўчқанинг бир йўла иккита буйрагини ҳамда жигарини жойлаштиришга муваффақ бўлишди. Энг қувонарлиси, мазкур трансплантация қилинган аъзолар беш кунлик узлуксиз кузатув ва синов муддати давомида инсон танасида ҳеч қандай муаммосиз, жуда фаол ва барқарор равишда ишлаб берди. Шундан сўнг, бемор яқинларининг расмий илтимоси ва талабига кўра, мазкур илмий кузатув ишлари муваффақиятли якунланиб, тўхтатилди.

Хитойлик олимларнинг таъкидлашича, ушбу муваффақиятли қадам ҳайвонлардан инсонга бутун бир жигар комплекси ва иккала буйракни тўлиқ кўчириб ўтказиш мумкинлигини амалда исботлаб берди. Қўлга киритилган ушбу ноёб натижалар яқин келажакда дунё клиникаларида аъзолар етишмовчилигидан азият чекаётган миллионлаб беморларнинг ҳаётини сақлаб қолишда бебаҳо пойдевор бўлиб хизмат қилади.

Жаҳон тиббиётидаги ушбу йўналишнинг ривожланиш тарихига назар ташласак, олис бўлмаган 2024 йилнинг март ойида Америка Қўшма Штатларида дунёда биринчи марта одамга генетик жиҳатдан ўзгартирилган чўчқа буйраги муваффақиятли кўчирилган эди. Ўшанда буйрак хасталигининг энг оғир, терминал босқичи билан оғриган 62 ёшли бемор ушбу амалиётдан сўнг бир неча ой яшаб, ўша йилнинг май ойида вафот этганди.

Шунингдек, ўтган йилнинг октябрь ойида генетик модификация қилинган чўчқа буйраги кўчириб ўтказилган дунёдаги тўртинчи бемор ҳам ҳаётдан кўз юмди. Бу эркак тиббиёт оламида янги рекорд ўрнатиб, трансплантация қилинган чўчқа буйраги билан нақд 271 кун давомида яшашга муваффақ бўлган эди. Унга ушбу аъзо 2025 йилнинг январь ойида муваффақиятли кўчирилган бўлиб, октябрь ойига келиб функциясининг пасайиб кетгани сабабли қайта олиб ташланган ва бемор вақтинчалик диализ аппаратига ўтказилган эди. Нима бўлган тақдирда ҳам, илм-фан кун сайин илгарилаб бормоқда.

Тиббиёт оламининг энг сўнгги мўъжизалари, олимларнинг оламшумул кашфиётлари, саломатлик сирлари ва дунё ҳамда юртимиз ҳаётига оид энг қайноқ, қизиқарли ва эксклюзив янгиликларни ҳамиша Замин саҳифаларида биз билан биргаликда кузатиб боринг!