Битта фотон — иккита маҳсулот: Қуёш реактори КО2 ва чиқиндини хомашёга айлантиради

Буюк Британиядаги Ноттингем университети олимлари бир вақтнинг ўзида иккита экологик муаммони ҳал қила оладиган технологияни тақдим этишди. Тадқиқотчилар қуёш нури ёрдамида ишлайдиган ва электр тармоғига уланишни талаб қилмайдиган автоном фотоэлектрокимёвий реакторни ишлаб чиқдилар. Қурилманинг ўзига хослиги шундаки, у битта қуёш нурланиши энергиясидан фойдаланиб, бир вақтнинг ўзида иккита кимёвий реакцияни амалга оширади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Янги қурилма карбонат ангидрид (КО2) ва биомасса чиқиндиларини пластмасса, бўёқлар, тўқимачилик ва фармацевтика саноатида талаб қилинадиган қимматбаҳо кимёвий бирикмаларга айлантиради. КО2 молекуласи жуда барқарор бўлгани учун уни қайта ишлаш одатда юқори ҳарорат ёки катта миқдорда электр энергиясини талаб қилади. Британиялик олимлар эса бу муаммони ташқи қувват манбаига эҳтиёж сезмайдиган икки камерали реактор ёрдамида ҳал қилишди.

Реакторнинг биринчи камерасида қуёш нури углерод нитриди ва вольфрам оксидидан тайёрланган махсус фотоанодга тушади. Бу ерда ёғоч ва қишлоқ хўжалиги чиқиндиларининг парчаланиш маҳсулоти бўлган ҲМФА бирикмаси қайта ишланади. Натижада 95 фоиз самарадорлик билан биологик парчаланадиган пластиклар ишлаб чиқариш учун зарур бўлган мономер ҳосил бўлади. Шу билан бирга, ажралиб чиққан электронлар иккинчи камерага ўтиб, КО2 ни чумоли кислотаси ҳосиласи — формиатга айлантиради.

Ушбу технологиянинг яна бир афзаллиги унинг арзонлигидир. Кўпгина экспериментал тизимлардан фарқли ўлароқ, бу реакторда платина ёки иридий каби қимматбаҳо металлар ўрнига кенг тарқалган ва арзон материаллардан фойдаланилган. Олимлар нодир элементларсиз юқори самарадорликка эришиш учун махсус электрочўктириш усулини ишлаб чиқишди. Ўтказилган таҳлиллар қурилманинг углерод изи деярли нолга тенг эканлигини кўрсатди.

Лойиҳа муаллифларининг фикрича, келажакда бундай модулли тизимларни саноат корхоналари ва қишлоқ хўжалиги мажмуалари ёнига ўрнатиш мумкин бўлади. Бу корхоналарга КО2 чиқиндиларини ва биологик чиқиндиларни тўғридан-тўғри заводнинг ўзида тижорат қийматига эга маҳсулотларга айлантириш имконини беради. Агар технология саноат миқёсида ўзини оқласа, у глобал углерод нейтраллигига эришишда муҳим воситага айланиши кутилмоқда.