Kontrolsüz Geçen 1003 Tır ve Satılan Devlet Sırrı: Kazakistan'da Büyük Yolsuzluk

Astana Şehri İhtisaslaşmış Ceza Mahkemesi, devlet güvenliğine ve ekonomik çıkarlara ciddi zarar veren büyük bir yolsuzluk şemasıyla ilgili nihai hükmünü verdi. Batı Kazakistan Bölgesi Devlet Gelirleri Departmanı'nda şube müdürü olarak görev yapan R. adlı eski üst düzey yetkili, çok büyük miktarda rüşvet almaktan suçlu bulundu ve 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Mahkeme ve soruşturma dosyalarından edinilen bilgilere göre, yetkili, kontrol noktalarından binlerce ağır vasıtanın hiçbir denetim yapılmadan sınırdan yasadışı yollarla geçirilmesi için sistematik bir kanal oluşturdu.

1.003 tır ve 100 milyon tenge değerinde «hizmet bedeli»

Ceza davası kapsamında ortaya çıkarılan şemanın detayları şu şekildedir:

• «Yeşil Koridor» anlaşması: Eski yetkili, Rusya Federasyonu vatandaşıyla iş birliği yaparak, bölgedeki sınır kontrol noktalarından toplam 1.003 adet büyük tonajlı yük aracının hiçbir gümrük ve vergi denetimine tabi tutulmadan, engelsiz bir şekilde geçişine zemin hazırladı;

• Çok büyük miktarda rüşvet: Bu yasadışı himayesi ve sınırdaki «gölge kontrol» karşılığında eski yetkili toplam 100 milyon tenge (yaklaşık 221 bin ABD doları) rüşvet aldı;

• Hizmet sırlarının satılması: Ayrıca, devletin «risk yönetim sistemi» veritabanında yer alan şüpheli şirketlere dair gizli bilgileri suç ortaklarına ileterek, denetimlerin nasıl atlatılacağına dair talimatlar verdi.

Aracının cezası, müsadere ve ömür boyu yasak

Bu suç zincirinde paraların iletilmesinde rol oynayan şahıs da cezadan kurtulamadı:

• Aracıya 1,5 yıl hapis: Milyonlarca tengeyi yetkiliye ulaştıran K. adlı şahıs, sunduğu hizmet karşılığında 24,8 milyon tenge aldı. Mahkeme onu 1 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırdı;

• Yemine ihanet — ağırlaştırıcı sebep: Mahkeme heyeti, eski yetkilinin devlet memuru olarak ettiği yemini kasten bozmasını, cezayı ağırlaştıran bir sebep olarak değerlendirdi;

• Müsadere ve ömür boyu men: Verilen hükme göre, her iki hükümlünün de suç yoluyla elde ettiği tüm mal varlıklarına devlet tarafından el konulacak ve ömür boyu devlet kurumlarında çalışma hakkından mahrum bırakıldılar.