Denizaşırı ülkeler ile Avrupa kıtası arasındaki askeri-siyasi iş birliği, beklenmedik ve şiddetli bir dönemece girdi. ABD Başkanı Donald Trump, 22 Mayıs gecesi resmi sosyal medya hesabı «Truth Social» üzerinden uluslararası kamuoyunun dikkatini çeken önemli bir açıklama yaptı.
Beyaz Saray lideri paylaşımında şunları yazdı:
«Mevcut Polonya Cumhurbaşkanı Karol Navrotskiy'nin seçimlerdeki kesin zaferini ve kendisiyle kurduğumuz samimi ve güçlü ilişkileri takdirle karşılayarak, Amerika Birleşik Devletleri'nin Polonya'ya 5 bin ek askeri personel sevk ettiğini büyük bir memnuniyetle duyuruyorum».
Ancak Trump, açıklamasında bu kuvvetlerin tamamen yeni bir askeri birlik mi olduğunu, yoksa daha önce Polonya'ya gönderilmesi planlanan ancak bu yıl 13 Mayıs'ta iptal edilen 4 bin kişilik 2. Zırhlı Tugay'ın yerini mi dolduracağını belirtmedi.
Pentagon'un iptal edilen planı ve Varşova'nın hoşnutsuzluğu
Bundan birkaç gün önce, yani 13 Mayıs'ta saygın yayın organları The Wall Street Journal ve Defence News ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) Polonya'ya 4 bin asker gönderme planını aniden durdurduğunu bildirmişti. Gazetecilere göre bu karar, Donald Trump yönetiminin Avrupa'daki ABD askeri varlığını kademeli olarak azaltmaya yönelik geliştirdiği küresel strateji kapsamında alınmıştı.
Politico yayın organının Beyaz Saray ve Pentagon'a yakın güvenilir kaynaklarından edindiği bilgiye göre, ABD'nin bu kararı yerel askeri çevrelerde sert tepkilere yol açtı. Mesele şu ki, Polonya Silahlı Kuvvetleri yönetimi, topraklarına Amerikan askerlerinin gelmeyeceği haberini müttefiklik anlaşmalarına aykırı olarak resmi kanallardan değil, medya aracılığıyla öğrenmişti.
Berlin ile siyasi soğukluk ve Avrupa'nın endişesi
Dikkat çekici bir nokta, Washington'un bu karardan önce Avrupa'nın bir diğer büyük devleti olan Almanya'dan da 5 bin Amerikan askerini çekeceğini açıklamış olmasıydı. Beyaz Saray'ın bu sert adımı, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'in ABD-İsrail koalisyonunun İran'a karşı yürüttüğü savaş ve askeri operasyonlara yönelik sert eleştirilerinin ardından geldi.
17 Mayıs itibarıyla Polonya hükümeti, ABD birliklerinin azaltılabileceği haberlerinin ardından olumsuz senaryolara karşı hazırlık yapmaya başlamıştı. Polonya Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Wiesław Kukuła'nın çevresindeki kaynaklar, Varşova'nın ortaya çıkan askeri durumdan tamamen haberdar olduğunu ve oluşabilecek boşluğu doldurmak için önlemler aldığını doğrulamıştı.
Buna rağmen Polonya Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz bir açıklama yaparak, ülkedeki Amerikan askerlerinin sayısının asla azalmayacağını, aksine sayılarını daha da artırmak için ikili görüşmelerin tutarlı bir şekilde devam ettiğini kesin bir dille vurguladı.
Rakamlar konuştuğunda: ABD'nin Avrupa'daki askeri gücü
Verilere göre, bu yılın Mayıs ayı ortasındaki hesaplamalara göre Polonya topraklarında yaklaşık 7400 Amerikan askeri bulunuyordu. Toplamda ise son yıllarda resmi Washington, Avrupa kıtası genelinde 100 bine yakın asker konuşlandırmış olup, bunların 65 binden fazlası sürekli olarak görev yapmaktadır.
Bu yılın 19 Mayıs günü Pentagon, Avrupa'daki dört ana muharebe tugayından birini kıtadan tamamen çekeceğini duyurdu. Bu stratejik adım, ABD'nin bölgedeki askeri güç sayısını dört yıl önceki, yani 2021 yılındaki seviyeye düşürüyor.
Ancak NATO'nun Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanı, ABD Hava Kuvvetleri Korgenerali Alexus Grynkewich'e göre, Amerikan askerlerinin azaltılması, ittifakın Avrupa savunma kapasitesini güçlendirmeye yönelik uzun vadeli planlarına hiçbir olumsuz etki yapmayacaktır. General, Avrupa devletlerinin kendi ulusal askeri kapasitelerini ve savunma bütçelerini artırmaları nedeniyle, gelecekte ABD birliklerinin dünyanın diğer jeopolitik ve sıcak bölgelerine kaydırılmasının doğal bir süreç olduğunu belirtti.
Ayrıca, 2026 yılının başında ABD Kongresi, Pentagon bütçesi kapsamında Avrupa'daki Amerikan askeri sayısını 76 binin altına düşürmeyi yasaklayan katı kısıtlamaları onaylamıştı. Bu yasaya göre, ABD Savunma Bakanı ve Avrupa Komutanlığı, Kongre üyelerine özel gerekçeli bir rapor sunmadıkça asker sayısını ciddi oranda azaltma yetkisine sahip değildir. Trump'ın son açıklaması ise Senato ve Kongre ile yaşanacak yeni siyasi tartışmaların habercisi niteliğinde.
Sizce, Donald Trump tarafından Polonya'ya 5 bin ek asker gönderilmesi Avrupa güvenliğini güçlendirir mi, yoksa bölgedeki askeri gerilimi daha da artırır mı?
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
