Girişim Yatırımları Startuplarda Dolandırıcılığı Artırıyor mu

İngiltere'deki Imperial College ve Fransa'daki Emlyon Business School araştırmacıları tarafından yayımlanan yeni bir rapor, girişim sermayesiyle finanse edilen startuplarda dolandırıcılık vakalarının neden daha sık görüldüğünü inceledi. Bu bilimsel çalışma, teknoloji dünyasındaki riskli eğilimleri ve yatırımcıların bu konudaki sorumluluğunu ortaya koyması açısından büyük önem taşıyor. Bu konuda Techcrunch.com haber veriyor.

TechCrunch'ın haberine göre araştırmacılar, 2000-2023 yılları arasında ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) ile Adalet Bakanlığı (DOJ) tarafından medeni ve ceza davalarında soruşturulan teknoloji kurucuları ve şirketlerine ait bir veri tabanı oluşturdu. Son yıllarda Frank şirketinden Charlie Javice ve Terraform Labs kurucusu Do Kwon gibi tanınmış kişilerin suçları da bunlar arasındadır.

Toronto Üniversitesi'nin haziran ayında yayımlanan bir diğer araştırmasında, 2000-2023 yıllarında ABD'deki girişim sermayesi fonları tarafından finanse edilen startuplara karşı açılan 654 dolandırıcılık davası analiz edildi. Buna göre genel olarak dolandırıcılık nadir görülen bir durum olsa da, girişim yatırımı alan şirketlerin bu tür suçlamalarla fon almadan faaliyet gösterenlere kıyasla daha sık karşılaştığı tespit edildi.

Yanlış beklentiler ve yapay zeka faktörü

Araştırma yazarlarından Tim Weiss, piyasanın kızıştığı ve denetimin zayıfladığı dönemlerde kurulan startupların daha sonra dolandırıcılığa yönelme olasılığının yüzde 19 daha yüksek olduğunu vurguladı. Ona göre sorun sadece kurucularda değil, aynı zamanda onlardan aşırı yüksek büyüme oranları talep eden yatırımcılarda da bulunuyor.

Günümüzde hızla gelişen yapay zeka startup ortamı da kurucuları yasalara aykırı hareket etmeye iten koşulları yaratmaktadır. Yatırımcıların talepleri ile şirketin gerçek imkanları arasındaki fark büyüdükçe sorunlar daha da keskinleşmektedir.

Aldatmanın üç aşaması

Araştırmada, kurucuların karşılaştığı baskı nedeniyle yalancılığın üç aşamasına geçebileceği açıklanmıştır. Bunlar dışsal, pekiştirilmiş ve derin aldatma biçimleridir.

• Dışsal aldatma: Kurucuların şirketin başarısının aslında nasıl olduğunu gizleyerek çok iyi göstergesidir.
• Pekiştirilmiş aldatma: Yalanları kanıtlamak için sahte deliller, sözleşmeler ve faturalar hazırlamak.
• Derin aldatma: Finansal göstergeleri tamamen sahtekarlıkla değiştirerek girişim fonlarını aldanmaya mecbur bırakmak.

Uzmanlara göre bu tür durumlar, startup ekosisteminde şeffaflığın artırılması ve yatırımcılar tarafından yapılan incelemelerin daha da güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.