Yapay zeka aracılığıyla vefat edenlerle iletişim: araştırma beklenmedik sonuçlar verdi

Modern teknolojiler, insanlığın en hassas duyguları, özellikle de ayrılık acısıyla başa çıkmanın yeni yöntemlerini sunuyor. Colorado Üniversitesi (Boulder) araştırmacılarının gerçekleştirdiği yeni bir deney, insanların vefat eden yakınlarının yapay zeka (YZ) tarafından oluşturulan dijital kopyalarıyla iletişim kurmayı yalnızca olumlu karşılamakla kalmadığını, aynı zamanda bu sürecin güçlü bir duygusal bağ oluşturduğunu gösterdi. Bu konuda Ixbt.com haber veriyor.

Araştırmaya 22 yaşından 50 yaşına kadar olan 16 gönüllü katıldı. Her biri yakın bir akrabasını veya arkadaşını kaybetmiş kişilerdi. Zoom platformu üzerinden gerçekleştirilen oturumlarda, büyük dil modelleri (LLM) yardımıyla merhumların anıları temel alınarak gerçek zamanlı olarak "dijital rekonstrüksiyonları" oluşturuldu. Bu teknoloji ixbt.com yayınında "üretilen hayaletler" olarak tanımlandı.

Birinci tekil şahıs dilinde konuşmanın önemi

Deney sırasında katılımcılar iki farklı iletişim yöntemini denedi. İlk seçenekte yapay zeka merhum adına, yani birinci tekil şahısta konuştu (örneğin, "Sahile gittiğimizi hatırlıyorum"). İkinci seçenekte ise üçüncü tekil şahıs dilinde bilgi verildi ("O sahile gitmeyi severdi"). Sonuçlar, insanların merhumun kendisiyle konuşuyormuş gibi hissetmeyi tercih ettiğini ve birinci tekil şahıs dilinin daha fazla duygusal etki yarattığını gösterdi.

İlginç olan şu ki, kullanıcılar yapay zekanın yaptığı bazı olgusal hataları görmezden gelmeye istekliydiler. Ancak dilin kendine özgü yönleri ve sevgi sözcüklerindeki hatalar anında olumsuz tepkiye neden oldu. Örneğin, katılımcılardan biri YZ'nin ona merhuma özgü olmayan bir şekilde hitap ettiğinde iletişimi hemen durdurdu. Bu, insanlar için olgulardan ziyade merhumun kendine özgü konuşma tarzının daha önemli olduğunu gösteriyor.

Dijital kopyalar ve gelecekteki riskler

Şu anda Project December ve HereAfterAI gibi ticari servisler, vefat eden insanların dijital kopyalarını oluşturma hizmeti sunuyor. Bu teknolojiler yas tutan insanlara teselli verebilse de, araştırma katılımcıları ciddi endişeler de dile getirdiler. Onlara göre, bu tür sistemler insanlarda güçlü ruhsal bağ ve bağımlılık yaratabilir.

Araştırmacı grubu şu anda ruh sağlığı uzmanlarıyla işbirliği içinde yeni bir aşama başlattı. Bundan amaç, bu tür "dijital hayaletlerin" insan psikolojisi üzerindeki uzun vadeli etkilerini ve terapötik potansiyelini incelemektir. Bu, yapay zekanın yalnızca bilgi veren bir araç değil, aynı zamanda sosyal ve duygusal bağları simüle eden yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor.

Özbekistan koşullarında da bu tür teknolojilerin gelecekte etik ve dini açıdan büyük tartışmalara neden olması kaçınılmaz. Yine de, küresel teknolojik eğilimler insan ve makine arasındaki iletişim sınırlarının giderek ortadan kalktığını doğruluyor.