Yörünge mekaniği: Northrop Grumman uyduların ömrünü uzatıyor

Dünya yörüngesindeki uzay araçlarının faaliyet süresini uzatmak üzere tasarlanan yeni nesil robotlar, öncüllerinin yerini almaya başladı. ixbt.com’un haberine göre, Northrop Grumman’a ait Mission Extension Vehicle (MEV) uzay aracı, Avustralya’nın Optus iletişim uydusundan başarıyla ayrıldı. Bu araç, bir yıldan uzun süre boyunca uyduyu gerekli konumda tutarak görevini sürdürmesini sağlamıştı. Techcrunch.com haber veriyor.

Bilindiği üzere iletişim ve gözlem uydularının işlevlerini yerine getirmeyi bırakmasının temel nedeni bilgisayarların veya transiverlerin arızalanması değil, yörüngede gerekli konumu korumak için kullanılan yakıtın tükenmesidir. 2009’da fırlatılan ve 15 yıllık hizmet ömrü için tasarlanan Optus uydusu, MEV sayesinde faaliyetlerini altı yıl daha sürdürerek gelir sağlamaya devam edebilecek.

Yeni nesil uzay robotları ve görevler

Bu yılın temmuz ayında SpaceX Falcon 29 taşıyıcı roketiyle Northrop’un dört yeni aracı yörüngeye gönderildi. Bunlardan biri iki gelişmiş manipülatörle donatılmış ve ABD’nin askerî araştırma kuruluşu DARPA tarafından geliştirilen Mission Robotic Vehicle (MRV). Diğer üçü ise Mission Extension Pods (MEP) olarak adlandırılan, modüler itki sistemlerinden oluşan daha küçük uydular.

Şu anda bu dört araç, Dünya yüzeyinden yaklaşık 27 000 mil yükseklikteki hedef yörüngelere doğru ilerliyor. Plana göre 2027’de MRV, robot kollarını kullanarak MEP podlarından birini Optus uydusuna bağlayacak. Bu da aracın yörüngede uzun yıllar daha çalışmasını sağlayacak.

Uzayda sürdürülebilirlik ve yeni iş modeli

Daha düşük fırlatma maliyetleri ve uzay bileşenlerinin ucuzlaması, uzayda onarım görevlerini gerçeğe dönüştürüyor. Northrop’un lojistik ve hizmetlerden sorumlu direktörü Kessie Wong’a göre temel amaç, uzayı sürdürülebilir bir ortama dönüştürmek ve uyduların onarılmasını, ömürlerinin uzatılmasını veya modernize edilmesini sağlayacak bir altyapı oluşturmaktır.

Şu anda yörüngede 2019 ve 2020’de fırlatılan iki MEV aracı bulunuyor. Bu araçlar, aralarında iki Intelsat ve bir Optus uzay aracının da bulunduğu üç müşteriye on yıllık hizmet ömrü sağladı. MEV-1 bir sonraki müşteriyi beklemek üzere park yörüngesinde kalırken MEV-2, 2030’a kadar Intelsat müşterisine bağlı kalacak.

Yeni MRV aracı ise iş modelinin önemli ölçüde geliştiğini gösteriyor. Artık uydu operatörleri, kendi uzay araçlarına sürekli bağlı kalacak MEP podlarını doğrudan satın alacak. Bu sayede MRV aynı anda birden fazla araca hizmet verebilecek ve hizmet maliyeti düşecek.

Bu tür karmaşık operasyonlar ileri teknolojik yetenekler gerektiriyor. Saatte binlerce mil hızla hareket eden iki aracın otonom olarak birbirine yaklaşması ve güvenli biçimde kenetlenmesi gerekiyor. MEV araçları uydunun motor nozullarına bağlanmak için özel bir sonda kullanırken MRV araçlarının robot kollarıyla MEP podlarını dikkatle bağlaması gerekecek.