38 milliard dollar: Kongress AQSHning Eronga qarshi urush xarajatlarini oshkor qildi

AQSH va Eron o‘rtasidagi harbiy mojaro nafaqat Yaqin Sharqni olov ichida qoldirdi, balki dunyoning eng qudratli harbiy mashinasi bo‘lgan Pentagonning moliyaviy va strategik resurslarini halokatli darajada siqib chiqarmoqda. AQSH Kongressining Budjet boshqarmasi (CBO) e’lon qilgan shoshilinch hisobotga ko‘ra, joriy yilning 1 avgustiga qadar AQSHning Eronga qarshi olib borgan jangovar amaliyotlari rasman qariyb 38 milliard dollarga tushdi. Ushbu ulkan summa sarflangan qurol-aslahalar, yo‘qotilgan harbiy texnika o‘rnini qoplash, parvoz soatlarini oshirish, yoqilg‘i va maxsus logistika ta’minotini o‘z ichiga oladi.

Biroq eng dahshatli haqiqat moliyadan ham chuqurroq: AQSH 5 oylik urush davomida o‘zining eng muhim raketaga qarshi mudofaa zaxiralari — THAAD tizimlarining qariyb 80 foizini, «Patriot» raketalarining yarmini va dunyodagi «Tomahawk» qanotli raketalari zaxirasining teng yarmini ishlatib bo‘ldi. Buning oqibatida Pentagonning nafaqat Yaqin Sharqda, balki Yevropa va Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi mudofaa imkoniyatlari keskin zaiflashdi.

Xo‘sh, Vashington ushbu urush uchun har oy qancha mablag‘ sarflamoqda, 1,15 trillion dollarlik mudofaa budjeti Pentagonni qutqara oladimi va qurol-aslahalarning bo‘shab qolgan omborlari AQSH milliy xavfsizligiga qanday xavf tug‘dirmoqda?

«Har oyga 3 milliard dollar»: Urush narxi raqamlarda

Kongress Budjet boshqarmasi taqdim etgan moliyaviy xarajatlar dinamikasi:

«Omborlar bo‘shab qoldi»: AQSHning qudratli raketalari tugamoqda

Yetakchi axborot agentliklari fosh etgan qurol taqchilligi:

• THAAD va Patriot tizimlarining tugashi: CNN xabariga ko‘ra, besh oylik shiddatli janglar davomida AQSH o‘zining eng zamonaviy THAAD tutuvchi raketalarining qariyb 80 foizini va «Patriot» zaxiralarining qariyb yarmini uchirib bo‘ldi;

• Tomahawk va ATACMS zaxiralari kritik nuqtada: «Reuters» agentligi Pentagonning ATACMS va yuqori aniqlikdagi Precision Strike Missile raketalari deyarli butunlay tugaganini, shuningdek dunyo bo‘ylab mavjud «Tomahawk» qanotli raketalarining yarmi sarflanganini ma’lum qildi;

• Harbiy bazalarning vayron bo‘lishi: «The Washington Post»ning qayd etishicha, rasmiy hisob-kitoblarda Eron hujumlari oqibatida Yaqin Sharqdagi zarar ko‘rgan Amerika harbiy bazalarini tiklash xarajatlari hatto to‘liq hisobga olinmagan.

Global mudofaa qalqonining darz ketishi: Yevropa va Osiyo himoyasiz qoldimi?

Pentagonning Yaqin Sharqqa bog‘lanib qolishi keltirib chiqargan geosiyosiy oqibatlar:

• «New York Times»ning ogohlantirishi: Harbiy kemalar, qiruvchi samolyotlar va asosiy HHM tizimlarining shoshilinch ravishda Yaqin Sharqqa tashlanishi AQSHning Yevropa va Osiyodagi strategik pozitsiyalarini sezilarli darajada zaiflashtirib qo‘ydi;

• Xitoy va Rossiya uchun imkoniyat: Mudofaa tizimlarining Fors ko‘rfaziga to‘planishi sababli Vashington Tayvan bo‘g‘ozi va Sharqiy Yevropada ehtimoliy inqirozlarga tezkor javob berish qobiliyatini vaqtincha boy bermoqda;

• Pit Xegset va Oq uyning e’tirofi: Pentagon rahbari Pit Xegset kampaniya allaqachon 37,5 mlrd dollarga tushganini tasdiqlagan bo‘lsa, Kongress mablag‘ ajratmagan taqdirda harbiylarga boshqa global dasturlarni keskin qisqartirishga to‘g‘ri kelishi ochiqlandi.

Eronga qarshi olib borilayotgan qonli va qimmatbaho urush Amerikaning harbiy sanoat majmuasi cheksiz emasligini ko‘rsatib, Vashingtonni moliyaviy inqiroz va qurol yetishmovchiligi orasidagi eng murakkab sinov qarshisida qoldirdi.

Sizningcha, AQSHning Eronga qarshi urushda oyiga 3 milliard dollar sarflab, raketa zaxiralarining 80 foizini ishlatib qo‘yishi uning jahondagi superdavlat maqomiga putur yetkazadimi? Pentagon qurollarining tugashi fonida ushbu harbiy mojaro yana qancha davom etishi mumkin? O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va jahon geosiyosatining ushbu eng qaynoq tahlilini barcha do‘stlaringiz hamda xalqaro xavfsizlik ixlosmandlariga ulashing!