Si Szinpin Vashingtonga kelmoqda — Tramp Xitoy bilan ulkan kelishuv tayyorlayaptimi?

Jahonning ikki yirik iqtisodiy giganti — AQSH va Xitoy o‘rtasidagi ko‘p yillik savdo urushida kutilmagan va olamshumul siyosiy burilish pallasi yaqinlashmoqda. Nufuzli «Bloomberg» agentligining o‘z manbalariga tayanib tarqatgan xabariga ko‘ra, AQSH prezidenti Donald Tramp va Xitoy Xalq Respublikasi raisi Si Szinpinning Vashingtonda bo‘lib o‘tadigan tarixiy yuzma-yuz uchrashuvi arafasida tomonlar qator strategik tovarlarga nisbatan bojlarni kamaytirish imkoniyatini faol muhokama qilmoqda. Xitoy yetakchisining AQSH poytaxtiga rasmiy tashrifi 24 sentyabr sanasiga belgilangan bo‘lib, bu may oyida Trampning yirik biznes delegatsiyasi bilan Pekinga amalga oshirgan tashrifiga munosib javob qadami bo‘ladi.

Insayderlarning ochiqlashicha, Pekin va Vashington o‘rtasida tuzilgan savdo sulhini uzaytirish ehtimoli tobora aniq shakl olmoqda va kutilayotgan chora-tadbirlar qariyb 30 milliard dollarlik tovarlar uchun o‘zaro bojlarni yengillashtirishni nazarda tutadi. Ayniqsa, Amerika energiya resurslari va qishloq xo‘jaligi mahsulotlari uchun Xitoy bozorining qayta keng ochilishi kun tartibining bosh mavzusiga aylangan. Hal qiluvchi kelishuv matnini pishitish maqsadida AQSH Moliya vaziri Skott Bessent shu dam olish kunlari XXR Davlat kengashi bosh vaziri o‘rinbosari Xe Lifen bilan maxsus muzokaralar stoliga o‘tiradi.

Xo‘sh, 30 milliard dollarlik bojlarning qisqartirilishi jahon bozoriga qanday ta’sir qiladi, Tramp noyob yer elementlari bo‘yicha Pekindan nimalarni talab qilmoqda va 24 sentyabrdagi uchrashuv dunyo iqtisodiyotini inqirozdan qutqarib qola oladimi?

«30 milliard dollarlik sulh»: Tomonlar nimalarni kelishmoqda?

«Bloomberg» ochiqlagan savdo kelishuvining asosiy yo‘nalishlari:

«Neft, gaz va fermerlar manfaati»: Vashington nimalarga erishadi?

Tramp ma’muriyatining iqtisodiy talablari va kutilayotgan foyda:

• AQSH energiya tashuvchilariga yo‘l: Xitoy tomonidan Amerika energiya resurslariga qo‘yilgan to‘siqlarning yumshatilishi AQSH energetika kompaniyalariga millionlab tonna neft va SPGni Osiyoning eng yirik bozoriga sotish imkonini beradi;

• Amerikalik fermerlarga najot: Qishloq xo‘jaligi mahsulotlariga, ayniqsa soya va don ekinlariga nisbatan bojlarning bekor qilinishi Trampni qo‘llab-quvvatlovchi Amerika agrar shtatlari uchun qudratli moliyaviy dastak bo‘ladi;

• Savdo balansini tenglashtirish: Vashington ikki tomonlama savdo-investitsiya kengashlari mexanizmlarini ishga solib, AQSH va Xitoy o‘rtasidagi ulkan iqtisodiy tafovutni qisqartirishga intilmoqda.

«Noyob yer elementlari» va Pekinga ultimatum: Muzokaralarning qora qutisi

Moliya vazirlari uchrashuvi ortidagi strategik kurash:

• Skott Bessent va Jeymison Grirning talablari: Iyul oyi oxirida o‘tgan muloqotlarda AQSH Moliya vaziri va savdo vakili Vashington Pekindan noyob yer metallari bo‘yicha olgan barcha majburiyatlarini so‘zsiz bajarishni kutayotganini ochiq bildirgan edi;

• Yuqori texnologiyalar va yarimo‘tkazgichlar: Xitoy global noyob yer elementlari qazib olish va qayta ishlashning asosiy qismini nazorat qilar ekan, Tramp jamoasi Amerika sanoati uchun ushbu muhim xomashyo uzilishlarining oldini olishni shart qilib qo‘ymoqda;

• Pekinning diplomatik qadami: May oyida Trampni o‘z poytaxtida qabul qilgan Xitoy rahbariyati 24 sentyabr kungi Vashington sammiti orqali savdo urushi bosimini yumshatib, mamlakat eksportiga qo‘yilgan texnologik cheklovlarni susaytirishga erishish niyatida.

24 sentyabr kuni Vashingtonda kutilayotgan Si Szinpin va Donald Tramp muloqoti jahonning ikki yirik iqtisodiyoti o‘rtasidagi sovuq munosabatlarni ilitibgina qolmay, xalqaro savdo va global bozorlar uchun yangi davr boshlanishiga turtki berishi mumkin.

Sizningcha, Tramp va Si Szinpin o‘rtasidagi ushbu kelishuv ikki buyuk davlat o‘rtasidagi savdo urushiga butunlay nuqta qo‘ya oladimi yoki bu vaqtinchalik taktik sulhmi? 30 milliard dollarlik bojlarning pasayishi va energiya oqimlarining ochilishi jahon iqtisodiyoti hamda Markaziy Osiyo bozorlariga qanday ijobiy ta’sir ko‘rsatadi? O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va jahon geoiqtisodiyotining ushbu tarixiy burilishi tahlilini barcha hamkasblaringiz hamda biznes hamkorlaringizga ulashing!