Litiy davri yakunlanmoqdami? CATL natriy-ionli akkumulyatorlarni ishlab chiqaradi

Xitoyning CATL kompaniyasi — dunyodagi eng yirik tortuvchi akkumulyatorlar ishlab chiqaruvchisi — natriy-ionli batareyalarni ommaviy bozorga chiqarish muddatlarini rasman e’lon qildi. Kompaniya bayonotiga koʻra, natriy asosidagi birinchi statsionar energiya saqlash tizimlari 2026-yilning sentyabr oyidan boshlab mijozlarga yetkazib berila boshlaydi. Yil yakuniga kelib esa CATL yetkazib berish hajmini gigavatt-soat darajasiga koʻtarishni rejalashtirmoqda, bu esa texnologiyaning sanoat miqyosiga oʻtganini anglatadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

CATL kompaniyasining energiya saqlash tizimlari boʻlimi texnologiyalar boʻyicha direktori Lin Szyubyao Xitoyda boʻlib oʻtgan sohaviy tadbirda ushbu ma’lumotni tasdiqladi. Uning soʻzlariga koʻra, kompaniya natriy-ionli elementlarni seriyali ishlab chiqarishga toʻliq tayyor va 2026-yilni texnologiyaning tijoriy ishga tushirilishidagi asosiy bosqich deb hisoblaydi. Natriy-ionli akkumulyatorlar 1970-yillardan buyon litiyli tizimlar bilan parallel ravishda ishlab chiqilgan boʻlsa-da, energiya zichligi pastligi sababli uzoq vaqt davomida ikkinchi darajali boʻlib qolayotgan edi.

Vaziyat soʻnggi yillarda, CATL texnologiyani sanoat darajasiga olib chiqqanidan soʻng oʻzgardi. Kompaniya bir necha rivojlanish bosqichlarini bosib oʻtdi: 2021-yilda natriy-ionli elementlarning birinchi avlodi, 2025-yil aprelida esa Naxtra brendi ostida ikkinchi avlodi taqdim etildi. CATL natriydan nafaqat statsionar omborlarda, balki elektromobillar va batareyalarni tezkor almashtirish tizimlarida ham foydalanishni koʻzlamoqda.

Natriyning asosiy ustunligi — uning iqtisodiy samaradorligidir. Natriy Yer yuzidagi eng keng tarqalgan elementlardan biri boʻlib, uni oddiy tuz yoki dengiz suvidan olish mumkin. Bu esa uni litiydan sezilarli darajada arzon qiladi. Natriy-ionli batareyalar maksimal energiya sigʻimi emas, balki narx va qulaylik muhim boʻlgan segmentlar uchun eng maqbul nomzodga aylanmoqda.

Ushbu tizimlar uchun eng asosiy yoʻnalish quyosh va shamol elektr stansiyalari bilan birga ishlaydigan yirik statsionar energiya saqlash omborlari hisoblanadi. Shu bilan birga, CATL ushbu texnologiyani kichik masofaga moʻljallangan arzon elektromobillarda ham qoʻllashni rejalashtirmoqda. Kelajakda natriy litiy-temir-fosfat (LFP) akkumulyatorlarining bir qismini bozordan siqib chiqarishi kutilmoqda.