Yer xavfsizligi uchun Oydan qalqon sifatida foydalanish taklif etildi
Kosmik tadqiqotlar jadallashib, Mars va boshqa osmon jismlaridan namunalar olib kelish rejalari faollashar ekan, olimlar kutilmagan, ammo oʻta muhim tashabbus bilan chiqishdi. AQSH va Kanada tadqiqotchilari Yerni begona biologik xavflardan himoya qilish uchun Oydan oʻziga xos “karantin markazi” sifatida foydalanishni taklif qilmoqdalar. Bu haqda Ambio jurnalida chop etilgan ilmiy maqolaga tayanib ixbt.com xabar bermoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Gʻoya mualliflari — Strategic Threat Analysis and Research Laboratories direktori Frederik I. Moksli va Makgill universiteti professori Entoni Richchiardining fikricha, koinotdan olib kelinadigan har qanday modda Yerga yetib kelishidan oldin Oydagi maxsus biohimoya majmuasida tekshirilishi shart. Bu chora sayyoramiz biosferasini nomaʼlum mikroorganizmlar keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan halokatli oqibatlardan asrashga xizmat qiladi.
Kosmik invaziyaning oldini olish
Olimlar Yer tarixidagi invaziv turlar bilan bogʻliq achchiq tajribalarni misol qilib keltirishmoqda. Tabiatda birgina begona organizmning paydo boʻlishi butun ekotizimni izdan chiqarishi va qaytarib boʻlmas jarayonlarni boshlab yuborishi mumkin. Garchi koinotda hayot borligi hali isbotlanmagan boʻlsa-da, mutaxassislar ehtiyotkorlik tamoyiliga amal qilishni va eng yomon ssenariylarga tayyor turishni maslahat berishmoqda.Taklif etilayotgan konsepsiyaga koʻra, NASAning boʻlajak Oy bazasi tarkibida alohida biologik izolyatsiya obyekti barpo etilishi kerak. Ushbu infratuzilma koinot va Yer oʻrtasidagi “chegara filtri” vazifasini oʻtaydi. Eng muhimi, barcha namunalar faqat robotlashtirilgan tizimlar yordamida qayta ishlanadi va insonlarning ular bilan bevosita aloqasi butunlay cheklanadi.
Yerdagi laboratoriyalar yetarli emasmi?
Hozirgi vaqtda Yerda mavjud boʻlgan eng yuqori darajadagi xavfsizlik laboratoriyalari ham koinotdan keladigan nomaʼlum agentlarning mutlaq izolyatsiyasini kafolatlay olmasligi taʼkidlanmoqda. Avariya holatlari, namunalar tushirilayotgan apparatlarning shikastlanishi yoki ekipaj aʼzolarining tasodifiy zararlanishi kabi xavflar doim mavjud. Oyda esa bunday xatolar Yer aholisi uchun xavf tugʻdirmaydi.Bugungi kunda nafaqat davlat agentliklari, balki xususiy kompaniyalar ham Mars va Oyga missiyalar uyushtirayotgani sababli, olib kelinadigan materiallar hajmi keskin oshishi kutilmoqda. Shu sababli, olimlar quyidagi choralarni koʻrishni zarur deb hisoblashadi:
- Barcha tashqi sayyoralardan keladigan namunalarni majburiy ravishda Oyda toʻxtatish;
- Namunalarni tahlil qilish uchun toʻliq avtomatlashtirilgan laboratoriyalar yaratish;
- Koinotdan qaytayotgan astronavtlar uchun Oyda uzoq muddatli karantin tizimini joriy etish;
- Xalqaro kosmik huquq normalariga biologik xavfsizlik boʻyicha yangi standartlarni kiritish.
Izohlar 0
…