Xitoyda dunyodagi eng yirik gidroturbina rotori oʻrnatildi

Xitoyda qurilayotgan Chjala gidroelektrostansiyasida dunyodagi eng yirik gidroturbina rotorini oʻrnatish ishlari muvaffaqiyatli yakunlandi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu loyiha impulsli gidroagregatlar qoʻllaniladigan dunyodagi eng murakkab muhandislik majmualaridan biri sifatida eʼtirof etilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Oʻrnatilgan ulkan rotorning diametri 9,285 metrni, balandligi 3,487 metrni tashkil etib, uning umumiy ogʻirligi naq 840 tonnaga yetadi. Mutaxassislarning taqqoslashicha, bu koʻrsatkich taxminan 560 ta yengil avtomobilning ogʻirligiga teng keladi.

Murakkab togʻ sharoitidagi muhandislik yechimlari

Mazkur gidroelektrostansiya dengiz sathidan deyarli 3000 metr balandlikdagi togʻ darasida bunyod etilmoqda. Oʻta sovuq ob-havo, kislorod yetishmasligi va cheklangan maydon sharoitida yirik gabaritli qismlarni butun holatda keltirishning imkoni boʻlmagan.

Shu sababli muhandislar murakkab logistika usulini qoʻllashgan: detallar qismlarga boʻlingan holda platoga yetkazilgan va toʻgʻridan-toʻgʻri qurilish maydonchasining oʻzida yigʻilib, payvandlangan. Rotor oʻrnatilayotganda millimetr aniqlik talab etilgan, chunki eng kichik ogʻish ham kelgusida uskunaning kuchli tebranishiga sabab boʻlishi mumkin edi.

Loyiha quvvati va ekologik ahamiyati

Chjala GESi Xitoyning Tibetdan elektr energiyasini uzatish boʻyicha yirik dasturining muhim tayanch obyektiga aylanadi. Stansiyada har birining quvvati 500 MW boʻlgan ikkita impulsli gidroagregat oʻrnatiladi va bu mamlakatda ilk bor qoʻllanilayotgan shunday sinabdagi uskunadir.

Oddiy gidroturbinalardan farqli oʻlaroq, impulsli qurilmalar juda katta balandliklar farqida ishlashga moʻljallangan. Chjala stansiyasida hisobiy suv bosimi 671 metrgacha yetib, suv oqimi toʻgʻridan-toʻgʻri ishchi gʻildirakka taʼsir koʻrsatadi.

Stansiya toʻliq quvvat bilan ishga tushgach, yiliga deyarli 4 milliard kW·soat elektr energiyasini ishlab chiqarish imkoniga ega boʻladi. Bu esa har yili qariyb 1,3 million tonna standart koʻmirni tejash va atmosferaga 3,42 million tonna karbonat angidrid chiqishining oldini olish imkonini beradi.