Ўзингизни қадрлашни бошлаш учун 10 қатъий қоида...

Инсон баъзан бошқаларнинг эътибори, таклифи ёки тасдиғини кутиб, ўз қадрини унутиб қўяди. Кечиктирилган таклифларга рози бўлади, ҳурматсиз муносабатни оқлайди, қадрланмаган жойда эса ўзини янада кўпроқ исботлашга уринади.

Аслида ўзингизни қадрлаш баландпарвоз гаплардан эмас, кундалик ҳаётда қўядиган чегараларингиздан бошланади. Қуйидаги 10 қоида совуққонлик ёки кибр ҳақида эмас — улар ўз вақти, ҳиссиёти ва қадр-қимматини ҳимоя қила олиш ҳақида.

Кеч таклиф қилишдими? Ҳар сафар рози бўлаверманг

Сизни учрашув ёки тадбирга энг охирги дақиқада таклиф қилиш ҳар доим ҳам ҳурматсизлик белгиси эмас. Режа ўзгарган ёки бўш жой пайдо бўлган бўлиши мумкин.

Аммо бу доимий одатга айланса, сиз асосий танлов эмас, қулай пайтда эсга тушадиган инсон сифатида қабул қилинаётган бўлишингиз мумкин.

Бундай вазиятда ўз режангизни бузиб, дарҳол рози бўлиш шарт эмас.

«Бугун режам бор, кейинги сафар олдинроқ айтиб қўйинг», — деган жавоб ҳам мулойим, ҳам аниқ чегара бўла олади.

Ўзингизни қадрлаш — ҳар бир таклифни қабул қилиш эмас, вақтингизнинг ҳам қиймати борлигини кўрсатишдир.

Таклиф қилишмадими? Ўзингизни мажбуран қўшманг

Кимдир сизсиз режа тузган бўлса, изоҳ талаб қилиб ёки ўзингизни мажбуран таклиф эттиришга уриниш ички оғриқни янада кучайтириши мумкин.

Албатта, яқин дўстлар ёки оила аъзолари билан тушунмовчилик бўлса, очиқ суҳбат зарур. Аммо сизни мунтазам равишда четда қолдирадиган муҳитга кириш учун курашиш шарт эмас.

Сизга жой ажратилмаган даврада ўзингизни кичрайтириш ўрнига, сизнинг иштирокингизни чиндан истайдиган инсонларга вақт ажратинг.

Баъзан бормаслик — хафалик эмас, ўз қадрини англашдир.

Сизни унутишдими? Доимо ўзингиз эслатаверманг

Муносабат фақат бир инсоннинг ташаббуси билан узоққа бормайди. Ҳар сафар биринчи бўлиб ёзиш, қўнғироқ қилиш ва учрашув таклиф этиш сизга «бу алоқани фақат мен ушлаб турибман», деган ҳисни бериши мумкин.

Бир марта унутиш табиий. Аммо сиз йўқолганингизда ҳеч ким сезмаса, муносабатдаги ўрнингиз ҳақида ўйлаб кўриш керак.

Бу ерда «сиз ҳам унутинг» деган қоида қасос олишни англатмайди. У ортиқча куч сарфлашни тўхтатиш ва муносабатнинг ҳақиқий мувозанатини кўришни билдиради.

Ҳар бир алоқа икки томонлама ҳаракат талаб қилади.

Сиздан фойдаланишдими? Чегарани очиқ белгиланг

Доимо ёрдам бериш, вазифаларни ўз зиммангизга олиш ва бошқаларнинг муаммосини ҳал қилиш сизни яхши инсон қилиши мумкин. Аммо айримлар бу меҳрибонликни одатий хизмат сифатида қабул қила бошлайди.

Фойдаланилаётганингизнинг айрим белгилари:

• сиздан фақат бирор нарса керак бўлганда хабар олишади;

• ёрдамингиз табиий мажбуриятдек қабул қилинади;

• рад жавобингиздан кейин айбдор қилишади;

• сизнинг эҳтиёжларингизга эътибор беришмайди.

Бундай пайтда «йўқ» дейиш қўполлик эмас. Чегара қўйиш муносабатни бузиш учун эмас, унда ўзаро ҳурмат сақланиши учун керак.

Сизни эътиборсиз қолдиришяптими? Чексиз изоҳ берманг

Инсон тушунилмаганида ўзини янада кўпроқ тушунтиришга уринади. Нима учун бундай қилгани, нимани ҳис қилаётгани ва нима кутаётганини қайта-қайта айтади.

Аммо сизни эшитишни истамаётган одамга энг мукаммал изоҳ ҳам таъсир қилмаслиги мумкин.

Бир марта очиқ ва хотиржам гапириш етарли. Шундан кейин ҳам муносабат ўзгармаса, яна юз марта тушунтириш ўрнига ҳаракатларга қараш керак.

Сизнинг ҳиссиётингиз муҳокама қилиниши мумкин, аммо у доимо исбот талаб қилмаслиги лозим.

Хиёнат қилишдими? Оғриқни инкор этмай, олдинга юринг

Хиёнат фақат романтик муносабатларда эмас, дўстлик, оила ёки ишда ҳам учрайди. Ишончни бузган инсондан кейин дарҳол «ҳаммасини унутиш» осон эмас.

Олдинга ҳаракат қилиш:

• воқеани йўқдек кўрсатиш;

• кечиришга ўзингизни мажбурлаш;

• дарҳол янги муносабат бошлаш;

• оғриқни яшириш

дегани эмас.

Бу содир бўлган воқеа бутун ҳаётингизни бошқаришига йўл қўймасликни англатади. Хулоса чиқариш, масофа сақлаш ва ўзингизни тиклаш учун вақт бериш — кучсизлик эмас.

Хиёнат сиздаги қадрни камайтирмайди. У фақат бошқа инсоннинг танловини кўрсатади.

Сизни қадрлашмаяптими? Масофа сақлашдан қўрқманг

Қадрлаш фақат ширин сўзлар билан эмас, муносабатдаги амаллар билан кўринади.

Сизни қадрлайдиган инсон:

• вақтингизни ҳурмат қилади;

• ҳиссиётингизни камситмайди;

• меҳнатингизни оддий нарсадек қабул қилмайди;

• фақат ўзига қулай бўлганда эмас, доимий алоқа қилади;

• сизга нисбатан масъулият ҳис қилади.

Агар муносабатда сиз доимо кўпроқ бераётган, аммо камроқ олаётган бўлсангиз, масофа ҳақиқий вазиятни кўришга ёрдам беради.

Масофа ҳар доим ҳам алоқани узиш эмас. Баъзан у бошқа инсонга сизга қандай муносабатда эканини қайта кўриб чиқиш имконини беради.

Сизни ҳурмат қилишмаяптими? Қадрингизни сақлаб кетинг

Ҳақорат, масхара, таҳқирлаш ёки шахсий чегараларни мунтазам бузишни «характер» ёки «шунчаки ҳазил» деб оқлаш тўғри эмас.

Ҳурматсизликка янада қаттиқроқ ҳурматсизлик билан жавоб бериш шарт эмас. Баъзан энг кучли жавоб — тортишувни тўхтатиш ва вазиятдан чиқишдир.

Қадрингизни сақлаган ҳолда кетиш:

• бақириб исботлашга уринмаслик;

• ўзингизни камситувчи баҳсга киришмаслик;

• аниқ чегара билдириш;

• такрорий ҳурматсизликка йўл қўймаслик

деганидир.

Сизнинг хотиржам кетишингиз мағлубият эмас. Бу ўзингизнинг ички тинчлигингизни тортишувдан устун қўйишдир.

Сизга шубҳа қилишяптими? Ишончингизни бошқаларга топширманг

Атрофдагиларнинг фикри фойдали бўлиши мумкин. Танқид айрим хатоларни кўриш ва ривожланишга ёрдам беради.

Аммо ҳар бир шубҳа ҳақиқат эмас.

Кимдир сиз қила олмайсиз, дегани имкониятингиз йўқлигини англатмайди. Айрим одамлар ўз қўрқувини сизга кўчиради ёки сизнинг ўзгаришингиздан безовта бўлади.

Ўзингизга ишониш кўр-кўрона ишонч эмас. У тайёргарлик кўриш, хатони қабул қилиш ва шунга қарамай ҳаракатни давом эттиришдир.

Бошқаларнинг ишончи ёқимли қўллаб-қувватлаш бўлиши мумкин, аммо ҳаётингизнинг асосий таянчига айланмаслиги керак.

Сизни танлашмаяптими? Ўзингизни биринчи ўринга қўйинг

Инсон биров уни танлашини кутганда, ўз ҳаётини кутиш ҳолатига қўйиб қўйиши мумкин.

У қўнғироқ қилишини, муносабатни аниқлашини, иш таклиф этишини ёки сизнинг қадрингизни ниҳоят англашини кутиб яшайсиз.

Аммо баъзан жавоб аллақачон берилган бўлади: ҳаракатсизликнинг ўзи ҳам танловдир.

Ўзингизни танлаш:

• соғлом муносабатни афзал кўриш;

• ўз режаларингизни тўхтатмаслик;

• сизга мос келмайдиган вазиятдан чиқиш;

• шахсий мақсадларга вақт ажратиш;

• бошқаларнинг қарорига қараб ўз қадрингизни ўлчамаслик

деганидир.

Сизни танламаган инсонни ишонтириш учун ўзингизни йўқотиш шарт эмас.

Ўзини қадрлаш кибрга айланиб кетмаслиги керак

Бу қоидаларни ҳар бир вазиятда мутлақ ва кескин қўллаш ҳам нотўғри бўлиши мумкин. Одамлар хато қилади, кечикади, унутиб қўяди ва баъзан ўз муаммолари билан банд бўлади.

Ўзини қадрлаш дегани:

• ҳар бир хафаликдан кейин алоқани узиш;

• бир марта кечиккан одамни ҳаётдан чиқариш;

• кечиришни заифлик деб ҳисоблаш;

• фақат ўз эҳтиёжларини ўйлаш

эмас.

Асосий фарқ тасодифий хатода эмас, такрорланадиган муносабатда. Бир марта содир бўлган ҳолатни суҳбат билан ҳал қилиш мумкин. Мунтазам ҳурматсизлик эса чегара талаб қилади.

Сизнинг қадрингизни кимдир белгилаб бермайди

Ўзини қадрлаш — барчадан устун туриш эмас. Бу бошқалар билан тенг муносабатда бўлиш, «йўқ» дейишдан қўрқмаслик ва сизга зарар етказаётган вазиятда қолмаслик қобилиятидир.

Ҳақиқий ўзгариш инсон «нега улар мени танламади?» деган саволдан «мен нима учун ўзимни танламай келяпман?» деган саволга ўтганида бошланади.

Сизнинг қадрингиз таклифлар сони, бошқаларнинг фикри ёки муносабатдаги мақомингиз билан ўлчанмайди. У аввало ўзингизга қандай муносабатда бўлишингизда кўринади.

Ушбу 10 қоидадан қайси бирини ҳаётингизда қўллаш сиз учун энг қийин? Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқларда улашинг!