SpaceX тарихий IPO ўтказди: Elon Musk дунёнинг илк триллионерига айланди

Коинот технологиялари соҳасида инқилоб қилган SpaceX компанияси акцияларнинг оммавий жойлаштируви (IPO) орқали жаҳон молия бозорида мутлақ рекорд ўрнатди. Elon Musk асос солган компания ўзининг 24 йиллик тарихидаги энг муҳим босқичга қадам қўйиб, фонд бозорига чиқди ва инвесторлар эътиборини ўзига қаратди. Бу воқеа нафақат технологик олам, балки глобал иқтисодиёт учун ҳам улкан бурилиш ясади. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

TechCrunch нашри хабарига кўра, SpaceX ҳар бири 135 доллардан баҳоланган 555,6 миллион дона акциясини сотувга чиқарди. Дастлаб 75 миллиард доллар жалб қилиш режалаштирилган бўлса-да, якунда бу кўрсаткич 85,7 миллиард долларга етди. Бу натижа билан SpaceX инсоният тарихидаги энг йирик IPO муаллифига айланди. Мазкур муваффақият ортидан Elon Muskнинг бойлиги кескин ортиб, у расман дунёдаги биринчи триллионер мақомини қўлга киритди.

Бозордаги шиддатли ўсиш ва рекордлар

SpaceX акциялари Nasdaq биржасида 150 доллардан савдо қила бошлади ва қисқа вақт ичида ўз қийматини 11 фоизга оширди. Инвесторларнинг қизиқиши шу қадар юқори бўлдики, савдоларнинг биринчи кунидаёқ акциялар нархи 160,95 долларгача кўтарилди. Натижада компаниянинг умумий бозор қиймати 2,7 триллион долларга етиб, у дунёдаги энг қиммат бешта компаниядан бирига айланди ва бу борада Amazon гигантини ҳам ортда қолдирди.

Савдолар ҳажми кутилганидан анча юқори бўлди. Robinhood платформаси SpaceX дебютидан сўнг ўз тизимида рекорд даражадаги трафик қайд этилганини маълум қилди. Бу жараёндан йирик банклар ҳам катта фойда кўрди: Goldman Sachs ва Morgan Stanley каби молия институтлари битимларни амалга ошириш орқали тахминан 500 миллион доллар миқдорида комиссия йиғимларига эга бўлишди.

Стратегик режалар ва Tesla билан бирлашиш эҳтимоли

IPOдан бир неча кун ўтиб, SpaceX ўзининг кенгайиш режаларини эълон қилди. Компания Cursor стартапини 60 миллиард долларлик акциялар эвазига сотиб олишини билдирди. Бу қадам SpaceX'нинг дастурий таъминот ва сунъий интеллект йўналишидаги имкониятларини янада кучайтириши кутилмоқда. Шунингдек, компания операцион директори Гвйнне Шотвелл КНБК телеканалига берган интервюсида кутилмаган баёнот билан чиқди.

Шотвелл хонимнинг таъкидлашича, келажакда SpaceX ва Tesla компанияларининг бирлашиши Elon Muskнинг бошқарув фаолиятини сезиларли даражада осонлаштириши мумкин. Гарчи бу ҳозирча расмий режа бўлмаса-да, бундай эҳтимол Tesla акциядорлари ва бозор таҳлилчилари ўртасида қизғин муҳокамаларга сабаб бўлди. Икки гигантнинг бирлашиши энергетика ва транспорт соҳасида мисли кўрилмаган синергия яратиши мумкин.

SpaceX'нинг оммавий компанияга айланиши Ўзбекистон каби ривожланаётган бозорлар учун ҳам аҳамиятли. Starlink тармоғи орқали глобал интернет қамровини кенгайтираётган компаниянинг молиявий барқарорлиги, яқин келажакда минтақамизда ҳам юқори тезликдаги сунъий йўлдош интернети хизматлари янада оммалашишига хизмат қилади. Эндиликда компания нафақат коинотни забт этиш, балки жаҳон молия тизимининг энг қудратли иштирокчиси сифатида ўз йўлини давом эттиради.