NASA Марсни тадқиқ қилиш учун Эрик Шмидтнинг Relativity Space компаниясини танлади

АҚШ Миллий аэронавтика ва коинот бошқармаси (NASA) Қизил сайёрани ўрганиш бўйича янги миссия учун кутилмаган ҳамкорни танлади. Google корпорациясининг собиқ раҳбари Эрик Шмидтга тегишли бўлган Relativity Space компанияси NASA билан шартнома имзолади. Ушбу келишувга кўра, хусусий компания Марс атмосферасини ўрганувчи илмий асбоблар мажмуасини коинотга олиб чиқиши ва сайёра орбитасига етказиши лозим. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Аеолус деб номланган ушбу миссия доирасида Марс орбитасига тўртта махсус қурилма юборилади. Улар сайёрадаги чанг бўронлари, шамол тезлиги ва ҳарорат ўзгаришларини ҳар куни глобал миқёсда кузатиб боради. TechCrunch нашри хабарига кўра, ушбу маълумотлар келажакда Марс юзасига қўнадиган аппаратлар ва ҳатто фазогирлар учун хавфсиз шароит яратишда ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлади.

SpaceX билан рақобат ва янги модел

Мазкур лойиҳа NASAнинг хусусий сектор билан ҳамкорлик қилиш стратегиясининг бир қисмидир. Аввалроқ агентлик SpaceX билан Халқаро коинот станциясига юк ташиш бўйича, Firefly Аэроспасе билан эса Ойга қўниш қурилмасини ясаш бўйича шунга ўхшаш шартномалар тузган эди. Бундай моделда давлат агентлиги илмий қисмга масъул бўлади, хусусий компания эса паст харажатли инфратузилмани таъминлайди.

Relativity Space учун бу жуда катта имконият ва айни пайтда жиддий синовдир. Компания 2028-йилгача нафақат Аеолус асбобларини ташувчи коинот кемасини лойиҳалаши, балки уни фазога олиб чиқувчи янги ракетани ҳам қуриб битказиши керак. NASA раҳбари Жаред Исаакман ушбу ҳамкорлик тадқиқотлар тезлигини оширишини ва харажатларни камайтиришини таъкидлаган бўлса-да, лойиҳа молиявий қиймати ҳозирча очиқланмаган.

3D босма технологияси ва таваккалчилик

Relativity Space 2015-йилда SpaceX ва Blue Origin собиқ муҳандислари томонидан ташкил этилган. Компаниянинг асосий устунлиги ракеталарни 3D босиб чиқариш технологияси орқали арзонроқ ва тезроқ ишлаб чиқаришга уринишидир. Бироқ компаниянинг биринчи Терран-1 ракетаси 2023-йилги синов парвози пайтида муваффақиятсизликка учраган эди. Шундан сўнг Эрик Шмидт компаниянинг назорат пакетини сотиб олиб, унга раҳбарлик қила бошлади.

Экспертларнинг фикрича, NASA ушбу ҳамкорлик орқали маълум даражада таваккал қилмоқда. Релативитй ҳали ўзининг Terran R ракетасини муваффақиятли учириб, орбитага чиқа олишини исботлагани йўқ. Коинот саноати тарихида NASA билан ишлаган айрим стартаплар банкротликка учрагани ёки уларнинг аппаратлари Ой юзасига нотўғри қўнгани каби ҳолатлар кузатилган.

Шунга қарамай, Эрик Шмидтнинг молиявий қуввати ва технологик амбициялари компанияни SpaceX учун муносиб рақибга айлантириши мумкин. Агар 2028-йилги миссия муваффақиятли амалга ошса, Relativity Space нафақат илмий маълумотлар тўплашда, балки коинотда тижорий маълумотлар марказларини ташкил этишда ҳам етакчига айланиши кутилмоқда.