Özbekistan'da Ulusal Veri Platformu hayata geçiriliyor

Özbekistan'da kamu yönetimini dijitalleştirmeyi, yapay zeka teknolojilerini hayata geçirmeyi ve kurumsal dağınıklığa son vermeyi amaçlayan devrim niteliğinde bir karar alındı. Cumhurbaşkanının PF–190 sayılı kararnamesi uyarınca, ülkede Açık Veri Portalı temelinde tek bir Ulusal Veri Platformu oluşturulacak ve 1 Temmuz 2027 tarihine kadar tam kapasiteyle faaliyete geçirilecektir. Bugüne kadar farklı bakanlık ve kurumlarda çeşitli formatlarda saklanan ve birbiriyle uyumlu olmayan devasa veri tabanları, artık tek bir dijital standarda getirilecek. Bu sistem sadece bir istatistik bankası değil, aynı zamanda yapay zeka modellerini eğitmek, iş yükünü ciddi oranda azaltmak ve vatandaşlar ile araştırmacılar için şeffaflığı sağlayan ulusal stratejik bir merkez haline gelecektir. Peki, bu platform nasıl çalışacak, yapay zeka için hangi veriler yüklenecek ve bu yenilikten sıradan vatandaş, iş dünyası ve devlet nasıl faydalanacak?

Eski soruna dijital çözüm: «Her kurumda ayrı veri» yaklaşımı sona eriyor

Günümüzde bakanlık ve kurumlarda büyük hacimli veriler toplansa da, bunların dağınıklığı bir dizi engeli beraberinde getirmektedir:

• Birbirini «görmeyen» sistemler: Verilerin farklı kurumlarda çeşitli formatlarda tutulması nedeniyle, bunların karşılıklı değişimi ve kapsamlı analizi son derece zordu;

• Tek standartlar ve tanımlayıcılar: Platform aracılığıyla tüm devlet kurumlarının veri tabanları; tek tip sınıflandırıcılar, meta veriler ve ortak formatlar temelinde aşamalı olarak tek bir zincire entegre edilecektir;

• Mutlak şeffaflık ve kalite: Devlet kurumlarının bilgi kaynakları; kaliteli, güvenilir ve gerçek zamanlı güncellenen merkezi bir yönetim sistemine geçecektir.

Yapay zeka ve Big Data: Platformun içinde neler olacak?

Ulusal Veri Platformu, modern dünyanın en ileri teknolojileriyle donatılacaktır:

• Yapay zeka (AI) modellerini eğitme: Yerel yapay zeka çalışmalarını geliştirmek için özel olarak seçilmiş büyük veri setleri açık bir şekilde sunulacaktır;

• 50 adet anonimleştirilmiş mikro veri seti: Kişisel verilerin gizliliği korunarak, derinlemesine analizler yapmak amacıyla 50 büyük özel veri tabanı platforma yüklenecektir;

• BI-analiz ve makine öğrenimi: Devlet düzeyinde tahminleme yapmak için modern Business Intelligence (BI) analitik panelleri ve makine öğrenimi araçları devreye alınacaktır;

• API-servisleri ve versiyonlama: Sistemler arasında otomatik veri değişimi için API-servisleri ve verilerdeki değişiklikleri takip eden versiyonlama fonksiyonları çalışacaktır;

• Güvenlik ve gizlilik garantisi: Tüm kişisel veriler, sıkı güvenlik protokolleri temelinde tam olarak korunacaktır.

Kime ne faydası var? İş dünyasından sıradan halka kadar

Yeni sistem, toplumun tüm kesimleri için eşit derecede faydalı sonuçlar verecektir:

• Devlet kurumları için: Kırtasiyeciliğe ve uzun süren resmi yazışmalara son verilerek, kararlar net ve güncel rakamlara dayalı olarak hızlı bir şekilde alınacaktır;

• Ulusal istatistik için: Farklı kuruluşlardan tekrar tekrar rapor talep etme uygulaması kaldırılacak, istatistikler idari kaynaklardan doğrudan ve hızlı bir şekilde oluşturulacaktır;

• İş dünyası ve girişimciler için: Kurumlara gereksiz rapor sunma yükü hafifleyecek, girişimciler kendi startup'ları ve pazar analizleri için güvenilir verilere kolayca erişim imkanı bulacaktır;

• Gazeteciler ve araştırmacılar için: Açık, işlenebilir ve kullanışlı veri tabanı; gazetecilik araştırmalarının ve bilimsel çalışmaların kalitesini ciddi oranda artıracaktır.

Verilerin sadece sunucularda tozlanıp kaldığı dönem sona erdi. Özbekistan, kamu yönetiminde veriyi ulusal stratejik ve ekonomik bir kaynağa dönüştürerek dijital ekonomide niteliksel olarak yeni bir aşamaya geçiyor.

Sizce, devlet verilerinin tek bir merkezde birleştirilmesi ve yapay zekaya yönlendirilmesi, kurumlardaki yolsuzluk ve bürokrasiyi ne kadar azaltır? Açık veri tabanından ilk etapta iş dünyasının hangi alanları daha fazla fayda görebilir? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın ve ülkemizin dijital geleceğine dair bu önemli analizi tüm sektör temsilcileriyle paylaşın!