James Webb Uzay Teleskobu, Dünya'dan yaklaşık 600 ışık yılı uzaklıkta bulunan WASP-94A b ötegezegeninde sıra dışı bir atmosfer yapısı kaydetti. Geçiş spektroskopisi verilerinin analizi, gezegenin atmosferinin farklı bölgelerinin temelden farklı fiziksel ve kimyasal özelliklere sahip olduğunu, bunun da pratikte tek bir gök cisminde «iki farklı atmosfer» oluşumu anlamına geldiğini gösterdi. Bu konuda Ixbt.com haber veriyor.
WASP-94A b, «sıcak Jüpiterler» sınıfına aittir; yıldızına çok yakın bir mesafede döner ve sürekli olarak bir tarafı ona dönüktür (gelgit kilidi). Bu, gezegenin bir tarafının sürekli kavurucu sıcaklıkta, diğer tarafının ise sonsuz karanlıkta kaldığı anlamına gelir. Ancak yeni gözlemler, aydınlık yarım kürede bile atmosferin homojen olmadığını gösterdi.
Bilim insanları iki farklı rejim belirlediler: gezegenin «sabah» yarım küresinde spektrum düzleşmiş ve molekül sinyalleri açısından zayıftır. Bu durum, derin katmanları engelleyen yoğun mineral bulutlarıyla açıklanmaktadır. Aksine, «akşam» yarım küresinde spektrum çok daha nettir ve orada su buharı ile diğer kimyasal işaretleyiciler belirgin şekilde ortaya çıkar.
Verileri yorumlamak için bilim insanları 3D iklim modelleri geliştirdiler. Buna göre bulutlar daha soğuk olan gece tarafında oluşuyor, ardından güçlü rüzgarlarla sabah tarafına taşınıyor. Daha sıcak olan gündüz bölgesine yaklaştıkça buharlaşıyorlar ve akşam yarım küresine gelindiğinde atmosfer şeffaflaşıyor. Taraflar arasındaki sıcaklık farkı 126 °C'ye ulaşıyor ki bu, bulut parçacıklarının faz durumunu değiştirmek için yeterlidir.
Bu araştırma, ötegezegen atmosferlerini tek bir kabuk olarak modelleme şeklindeki geleneksel yaklaşımın verilerin yanlış yorumlanmasına yol açabileceğini gösteriyor. Sıcak Jüpiterler örneğinde, gerçek atmosferik yapıların daha önce tahmin edilenden çok daha karmaşık ve dinamik olduğu ortaya çıktı.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
