«Yangi qurol!»:Pentagon harakatlanuvchi nishonlarni yo‘q qiluvchi raketalar sotib olmoqda

Global harbiy qarama-qarshiliklar va dengiz savdo yo‘llari xavfsizligi kun tartibiga chiqqan bir paytda, AQSH Mudofaa vazirligi quruqlikdagi qo‘shinlarning zarba berish qudratini tubdan yangi bosqichga olib chiquvchi ulkan strategik bitimni imzoladi. Pentagonning rasmiy resurslarida e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, AQSH harbiy departamenti armiya uchun yangi avlod ballistik raketalari hisoblangan «Precision Strike Missile Increment 2» (PrSM Inc 2) majmualarini sotib olishga naqd 1,2 milliard dollar mablag‘ ajratdi. Ushbu qurollarni ishlab chiqarish va ularni boshlang‘ich jangovar shaylik darajasiga yetkazish bo‘yicha ko‘p milliardlik shartnoma AQSHning yetakchi harbiy konserni «Lockheed Martin» korporatsiyasiga topshirildi.

Buyurtma qilingan o‘q-dorilarning aniq soni maxfiy saqlanayotgan bo‘lsa-da, loyihani to‘liq yakunlash 2031 yilning sentyabr oyiga rejalashtirilgan. Harbiy mutaxassislarning e’tiborini tortgan asosiy jihat shundaki, modernizatsiya qilingan ushbu ballistik raketa o‘zining yangi ko‘p kanalli o‘zini nishonga yo‘naltirish kallagi tufayli nafaqat harakatdagi quruqlikdagi texnikalarni, balki ulkan harbiy dengiz kemalarini ham birgina zarba bilan yo‘q qiluvchi «kemalar kushandasi»ga aylangan. Nufuzli «The War Zone» (TWZ) harbiy nashri ta’kidlaganidek, eskirgan ATACMS tizimlarining o‘rnini to‘liq egallashi kutilayotgan mazkur qurol bo‘yicha AQSH armiyasi 2027 yilgi budjet so‘rovida xaridlarni naqd 950 foizga oshirishni maqsad qilgan.

Xo‘sh, Pentagonning 1,2 milliard dollarlik yangi raketasi dunyo okeanidagi kuchlar muvozanatini qanday o‘zgartiradi, HIMARS va M270 majmualarining imkoniyatlari qay darajada ortadi va AQSH bu qurolni asosan qaysi mintaqada qo‘llashni mo‘ljallamoqda?

«Lockheed Martin»ga 1,2 milliard dollar: Shartnomaning asosiy tafsilotlari

Pentagon rasmiy saytida e’lon qilingan kelishuv bandlari:

• 1,2 milliard dollarlik moliyalashtirish: AQSH Mudofaa vazirligi armiya ehtiyojlari uchun yuqori aniqlikdagi yangi avlod ballistik tizimini ishlab chiqarishga to‘liq mablag‘ ajratdi;

• «Lockheed Martin» monopoliyasi: Raketalarni yaratish va ularni to‘liq jangovar shay holatga keltirish vazifasi Amerika harbiy-sanoat majmuasi gigantiga topshirildi;

• Maxfiy miqdor va muddat: Armiyaga yetkazib beriladigan raketalarning aniq soni ochiqlanmagan bo‘lsa-da, barcha muhandislik va sinov ishlari 2031 yilning sentyabriga qadar yakunlanishi belgilangan;

• Boshlang‘ich operativ tayyorgarlik: Kontrakt raketalarni ishlab chiqarish bilan birgalikda, ularni to‘g‘ridan to‘g‘ri harbiy bo‘linmalarga integratsiya qilishni nazarda tutadi.

«Kemalar kushandasi»: PrSM Inc 2 nimasi bilan ATACMS'dan ustun?

Modernizatsiya qilingan raketaning texnik xususiyatlari va taktik afzalliklari:

• Ko‘p kanalli yo‘naltirish kallagi: Raketani oddiy ballistik snaryadlardan farqlab turuvchi bosh omili — radioelektron to‘siqlarni chetlab o‘tuvchi va ochiq dengizda harakatlanayotgan suvosti hamda ustki kemalarni avtomatik aniqlovchi boshqaruv tizimidir;

• Harakatlanuvchi quruqlik va dengiz nishonlari: Ushbu raketa statsionar binolar yoki omborlar bilan cheklanmay, yuqori tezlikda ketayotgan harbiy eshelonlar, kolonnalar va harbiy flot kemalarini aniq ura oladi;

• Uzoqroq masofa va yuqori tezlik: PrSM klassik ATACMS majmualariga nisbatan ancha uzoq masofaga uchadi va gipertovushga yaqin tezlikda nishonga sho‘ng‘iydi;

• Ommaviylik va ixchamlik: Yangi raketalar hajm jihatidan ixchamroq bo‘lgani sababli, standart HIMARS va M270 qurilmalarida avvalgidek bitta emas, balki bir konteynerda ikkitadan joylashtiriladi.

TWZ insaydi: Xaridlarni 950% ga oshirish rejasi va global strategiya

Harbiy tahlilchilarning AQSH qurollanish strategiyasi bo‘yicha xulosalari:

• 2027 yilgi budjet sakrashi: Nufuzli TWZ nashri ochiqlagan budjet hujjatlariga ko‘ra, AQSH armiyasi 2027 yilda PrSM raketalarini sotib olish hajmini naqd 9,5 barobarga (950%) oshirishni talab qilmoqda;

• ATACMS davrining tugashi: Ukraina va boshqa mojarolarda faol qo‘llangan eskirgan ATACMS tizimlari bosqichma-bosqich arsenaldan chiqarilib, ularning o‘rni to‘liq PrSM bilan almashtiriladi;

• Tinch okeani va Tayvan omili: Tahlilchilar bu raketalarni yaratishda asosiy urg‘u kemalarni yo‘q qilishga berilgani bejiz emasligini uqtirmoqda — AQSH bu bilan Tinch va Hind okeani mintaqasida, xususan Tayvan bo‘g‘ozida ehtimoliy yirik dengiz urushiga tayyorgarlik ko‘rmoqda.

Pentagonning 1,2 milliard dollarlik ushbu yangi harbiy qadami ballistik raketalar va dengiz floti o‘rtasidagi chegaralarni yo‘qqa chiqarib, kelajakdagi ehtimoliy qurolli nizolarda quruqlikdagi qo‘shinlarga dushman flotlarini minglab kilometr masofadan yo‘q qilish imkonini beruvchi dahshatli ustunlikni taqdim etmoqda.

Sizningcha, Pentagonning ballistik raketalarni dengizdagi harakatlanuvchi kemalarni yo‘q qilishga moslashtirishi dunyo okeanidagi kuchlar muvozanatini butunlay o‘zgartirib yuboradimi? AQSHning ATACMS o‘rniga PrSM raketalarini ommaviy sotib olishga kirishishi yaqin yillarda yirik global dengiz urushi xavfi borligidan dalolat beradimi? O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va jahon harbiy sanoatidagi ushbu ulkan o‘zgarish tahlilini barcha harbiy soha ixlosmandlari hamda do‘stlaringizga ulashing!