20 yillik kun-fu mashg‘uloti ustozning kaftlarini 8 santimetrga yetkazdi

Xitoylik jang san’ati ustasi Chjan Lunsyan qadimiy «Temir qum kaft» («Iron Sand Palm») kun-fu texnikasini 20 yildan ortiq vaqt davomida mashq qilib keladi. 53 yoshli ustozning kaftlari odatiy katta yoshli erkaknikiga nisbatan ancha qalin bo‘lib, o‘ng kaft o‘lchami 8 santimetrga yetgan. Uning g‘ayrioddiy qo‘llari ko‘p yillik mashg‘ulotlar va mashaqqatli tayyorgarlik natijasi hisoblanadi.

Chjan Lunsyan yoshligidan kun-fuga katta qiziqish bildirgan. Biroq uning hayotidagi muhim burilish 1998 yilda yuz bergan. O‘sha yili u «Temir kaft» texnikasi bilan shug‘ullanadigan ustoz bilan uchrashib, aynan shu jang san’atini hayoti davomida o‘rganishga qaror qilgan. Ko‘p yillik mehnat va muntazam mashqlardan so‘ng Chjanning o‘zi ham ushbu qadimiy usulning mohir ustasiga aylangan.

«Temir qum kaft» texnikasi qanday o‘rganiladi?

«Temir qum kaft» Shaolin jang san’atidagi mashhur jismoniy tayyorgarlik usullaridan biri sifatida tilga olinadi. Unda qattiq jismoniy mashqlar, qo‘l bilan turli abraziv materiallarga zarba berish va kaftlarni bosqichma-bosqich chiniqtirish kabi usullar qo‘llanadi. Ushbu mashg‘ulotlar suyaklar zichligi, paylar mustahkamligi, og‘riqqa chidamlilik va zarba kuchini oshirishga qaratilgan.

Biroq yillar davomida bunday mashqlarni bajarish qo‘l terisining qalinlashishi va qadoqlar paydo bo‘lishiga ham olib kelishi mumkin. Bu holat Chjanning kaftlari va barmoq bo‘g‘imlarida yaqqol ko‘rinadi.

Chjan Lunsyan «Temir kaft» texnikasi bilan tanilgan kun-fu ustasi Yan Sinchuan bilan uchrashganida, uning katta kaftlari va tashqi ko‘rinishidagi o‘ziga xoslikka e’tibor qaratgan. U ham shunday natijaga erishib, boshqalarda hayrat uyg‘otishni orzu qilgan.

Ushbu san’atni o‘rganish uchun Chjan yetti yil davomida shug‘ullangan, keyin esa Yan Sinchuanning rasmiy shogirdi sifatida yana sakkiz yil ta’lim olgan. Mashg‘ulotlar ba’zan zerikarli va mashaqqatli tuyulsa-da, u har kuni muntazam shug‘ullanishda davom etgan.

Kuniga 6000 marta zarba berishga to‘g‘ri kelgan

Chjanning aytishicha, bu jang san’atini o‘zlashtirish oson bo‘lmagan. U har kuni qum o‘rniga mayda po‘lat sharchalar solingan qopga kaftlari bilan minglab zarbalar bergan.

«Mashq qilish zerikarli va og‘riqli. Men qopga kuniga 6000 marta zarba berishim kerak edi. Buning hech qanday siri yo‘q: qancha ko‘p mashq qilsangiz, shuncha yaxshi natijaga erishasiz. Qo‘llarimni po‘lat sharchalar to‘ldirilgan qopga urib, necha marta jarohatlaganimni ham sanay olmayman», — deydi u.

Shu bilan birga, Chjan kun-fu filmlarida ko‘p uchraydigan bir tasavvurga ham oydinlik kiritgan. Uning ta’kidlashicha, qo‘llarni qaynoq qum solingan qozonga tiqish ushbu mashg‘ulotning haqiqiy qismi emas, balki ayrim jangari filmlarda o‘ylab topilgan sahna hisoblanadi.

Ustoz mashg‘ulotlar davomida kaftlariga an’anaviy dorivor damlama asosida tayyorlangan maxsus vinoni ham surtganini aytgan. Ushbu vositani unga ustozi tavsiya qilgan. Chjanning fikricha, mazkur vino kaftlarni jiddiy shikastlanishdan himoya qilishga va ularning qalinlashishiga yordam bergan. Biroq bu ta’sir haqidagi fikrlar uning shaxsiy tajribasiga asoslangan.

Ko‘p yillik mashg‘ulotlar qanday natija berdi?

Chjan Lunsyan bir necha o‘n yil davomida kuniga kamida ikki-uch soatdan mashq qilgan. Vaqt o‘tishi bilan uning kaftlari qalinlashgan, qo‘llarining orqa qismi, kaftlari va barmoq bo‘g‘imlarida qalin qadoqlar paydo bo‘lgan.

Bugungi kunda uning o‘ng kaft qalinligi 8 santimetrga yetishi aytilmoqda. Bu ko‘rsatkich odatiy kaft o‘lchamidan keskin farq qiladi. Manbada ta’kidlanishicha, uning kaftlari shunchalik yirikki, ko‘pchilik ikki qo‘lini birlashtirgan taqdirda ham bunday qalinlikka erisha olmaydi.

U g‘ishtlarni qo‘li bilan sindira oladi

Chjanning g‘ayrioddiy kaftlari faqat tashqi ko‘rinish bilan cheklanib qolmaydi. U jang san’ati namoyishlarida ishtirok etib, qo‘llari bilan g‘ishtlar to‘plamini sindirish yoki temir mixlarni yog‘och taxtaga urib kiritish kabi chiqishlarni namoyish etadi.

Uning musobaqalardagi natijalari ham e’tiborga loyiq. Chjan Lunsyan 2006 yildan 2010 yilgacha har yili o‘tkazilgan milliy jang san’ati musobaqalarida g‘olib bo‘lgan. Shu tariqa u besh yil ketma-ket muvaffaqiyat qozongan.

Ko‘p yillik mashg‘ulotlar, sabr-toqat va intizom tufayli Chjan Lunsyan «Temir qum kaft» texnikasining eng mashhur ustalaridan biri sifatida e’tirof etiladi.