Olimlar sayyorani kutayotgan «super El-Nino» va o‘ta kuchli issiqlikdan ogohlantirmoqda

Xalqaro iqlimshunoslar va yetakchi olimlar Yer yuzida yaqin oylarda o‘ta xavfli tabiiy omil — «super El-Nino» fenomeni avj olishi mumkinligidan jiddiy tashvish bildirmoqda. Mutaxassislarning ogohlantirishicha, joriy yilning dekabr oyida o‘zining eng yuqori cho‘qqisiga chiqishi kutilayotgan mazkur yirik iqlim hodisasi global miqyosda rekord darajadagi anomal issiqlik to‘lqinlarini keltirib chiqaradi.

Jahon meteorologiya tashkiloti (JMT) hamda nufuzli tadqiqot markazlari hodisaning insoniyat salomatligi va xavfsizligiga ta’siri bo‘yicha favqulodda xavotirli prognozlarni ochiqladi.

JMT tahlili: 100 foizga yaqin ehtimol va 75 yillik rekord

Jahon meteorologiya tashkilotining bosh kotibi Seleste Saulo kutilayotgan tabiiy jarayonning ko‘lami haqida ma’lum qildi:

• Davomiylik muddati: Tashkilot hisob-kitoblariga ko‘ra, mazkur yirik iqlim hodisasining 2027 yil fevral oyiga qadar saqlanib qolish va davom etish ehtimoli 100 foizga yaqin deb baholanmoqda;

• Tarixiy ko‘lam: «Ushbu hodisa 1950 yildan beri sayyoramizda kuzatilgan eng kuchli va keng qamrovli hodisalardan biriga aylanishi mumkin», — deya ta’kidladi JMT rahbari;

• Global muvozanatning buzilishi: El-Nino nafaqat havo haroratining keskin ko‘tarilishiga, balki dunyoning ko‘plab qit’alarida ketma-ket qurg‘oqchilik, kuchli yong‘inlar hamda okean oqimlarining buzilishiga olib kelishi mumkin.

Chikago universiteti hisoboti: 451 ming inson o‘limi xavfi

AQSHning Chikago universiteti olimlari tomonidan o‘tkazilgan tibbiy-iqlimiy tadqiqot kutilayotgan xavfning oqibatlari qay darajada jiddiy ekanini ko‘rsatmoqda:

• O‘lim ko‘rsatkichlarining oshishi: Mutaxassislar hisob-kitobiga ko‘ra, El-Nino ta’sirida yuzaga keladigan o‘ta shiddatli issiqlik 2026 yil iyun oyidan boshlab 2027 yil fevraligacha bo‘lgan davr ichida butun dunyo bo‘yicha qo‘shimcha 451 ming kishining o‘limiga sabab bo‘lishi mumkin;

• Asosiy xavf guruhlari: Haddan ziyod issiqlik birinchi navbatda yurak-qon tomir va nafas yo‘llari xastaliklari bor insonlar, qariyalar hamda ichimlik suvi va sovitish tizimlari cheklangan kambag‘al hududlar aholisiga og‘ir zarba berishi kutilmoqda.

Olimlar dunyo mamlakatlari sog‘liqni saqlash va favqulodda vaziyatlar tizimlarini dekabr oyida boshlanishi kutilayotgan harorat inqiroziga qarshi hozirdan puxta tayyorgarlik ko‘rishga chaqirmoqda.