Xitoyda 11 yoshli bola 14 soat dars qilgach shifoxonaga tushdi

Xitoyning Chansha shahrida yashovchi 11 yoshli bola ota-onasi nazorati ostida 14 soat davomida tanaffussiz uy vazifalarini bajarib, dars qilganidan so‘ng shifoxonaga olib borildi. Uzoq vaqt davom etgan o‘qish va ruhiy bosim uning salomatligiga jiddiy ta’sir ko‘rsatgan.

Xitoyda ta’limda yuqori natijalarga erishishga bo‘lgan intilish hech kimga sir emas. Biroq ayrim hollarda o‘qishdagi muvaffaqiyat uchun haddan tashqari qattiq harakat qilish bolalar salomatligi uchun xavf tug‘dirishi mumkin.

Yaqinda sodir bo‘lgan ushbu voqea ham bunga misol bo‘la oladi. 11 yoshli bola ertalab soat 8:00 dan kechki 22:00 gacha dam olmasdan uy vazifalarini bajargan. Soat 23:00 ga kelib esa uning ahvoli yomonlashgan: bola bezovtalanib, tez-tez nafas ola boshlagan, boshi aylangan, bosh og‘rig‘i va qo‘l-oyoqlarida uvishish paydo bo‘lgan.

Butun kun davomida uning dars qilishini nazorat qilgan ota-onasi xavotirga tushib, bolani mahalliy shifoxonaga olib borgan. Shifokorlar tekshiruvlardan so‘ng unda haddan tashqari tez nafas olish — giperventilyatsiya bilan bog‘liq nafas olish buzilishi kuzatilganini aniqlashgan.

14 soatlik o‘qish bolaning ahvolini yomonlashtirdi

Hodisa o‘tgan oyning oxirida sodir bo‘lgan. Faqat Lyanlyan ismi bilan tanilgan bolaga shifokorlar nafas olish niqobini taqib, nafasini bir maromga keltirishni o‘rgatishgan.

Mutaxassislar ta’kidlashicha, bolada kuzatilgan holat haddan tashqari tez va chuqur nafas olish natijasida yuzaga kelgan. Bunga esa ota-onasining uni 14 soat davomida uzluksiz dars qilishga majburlashi oqibatida paydo bo‘lgan ruhiy zo‘riqish sabab bo‘lgani aytilmoqda.

Bunday nafas olish buzilishi ko‘krak qafasida siqilish, nafas yetishmasligi hissi, bosh aylanishi, qo‘l-oyoqlar, lablar va hatto butun tanada uvishish kabi alomatlar bilan namoyon bo‘lishi mumkin. Og‘ir holatlarda mushaklar qattiqlashishi, barmoqlarning tortishishi va qo‘l panjalarining g‘ayrioddiy holatga kelishi ham kuzatiladi. O‘z vaqtida tibbiy yordam ko‘rsatilmasa, bu holat bemor hayoti uchun xavf tug‘dirishi mumkin.

Shunga o‘xshash holatlar ko‘paymoqda

Lyanlyan bilan sodir bo‘lgan voqea kamdan-kam uchraydigandek tuyulishi mumkin. Biroq Chansha markaziy shifoxonasi ma’lumotlariga ko‘ra, faqat bolalar shoshilinch tibbiy yordam bo‘limining o‘zi avgust oyida shunga o‘xshash alomatlar bilan murojaat qilgan 30 nafardan ortiq voyaga yetmagan bemorni qabul qilgan.

Bu ko‘rsatkich avvalgi oylarga nisbatan o‘n barobar ko‘p ekani qayd etilgan. Mutaxassislar bunday holatlarning asosiy sabablari sifatida o‘qishdagi bosim, imtihonlar tufayli yuzaga keladigan xavotir va mobil telefonlardan uzoq vaqt foydalanishni ko‘rsatishgan.

Lyanlyanning voqeasi Xitoyda ta’limda yuqori natijalarga erishishga bo‘lgan kuchli intilish va o‘quvchilar zimmasiga tushayotgan bosim masalasini yana bir bor kun tartibiga olib chiqdi.

Mamlakatda «gaokao» deb ataladigan murakkab universitetga kirish imtihonlari yoshlarning kelajagiga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu sababli ayrim o‘quvchilar yuqori natijalarga erishish uchun juda katta ruhiy bosim ostida qolishadi.

Bu voqea bolalarning ta’lim olishi muhim bo‘lsa-da, ularning salomatligi va dam olishi ham e’tibordan chetda qolmasligi kerakligini ko‘rsatadi. Uzluksiz o‘qish o‘rniga muntazam tanaffus qilish, yetarli dam olish va bolaning ruhiy holatini hisobga olish uning sog‘lom rivojlanishi uchun muhimdir.