Android tizimida xavfsizlik inqilobi: Google ilova yaratuvchilarini tekshirishni boshlaydi

Google kompaniyasi Android operatsion tizimi foydalanuvchilarini kiberhujumlar va zararli dasturlardan himoya qilish maqsadida ilova ishlab chiquvchilar uchun majburiy verifikatsiya tizimini joriy etish muddatlarini eʼlon qildi. Ushbu tashabbus smartfonlarga uchinchi tomon manbalaridan shubhali dasturlarni oʻrnatish jarayonini tubdan oʻzgartirib, tizim xavfsizligini yangi bosqichga olib chiqishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, yangi qoidalar birinchi navbatda foydalanuvchilarni nomaʼlum manbalardan yuklab olinadigan xavfli ilovalardan himoya qilishga qaratilgan. Avvalroq Google tekshirilmagan dasturchilarning mahsulotlarini oʻrnatishdan oldin foydalanuvchilarni 24 soat kutishga majbur qiladigan tartibni eʼlon qilgan edi. Endilikda esa ushbu jarayon yanada tizimli koʻrinish oladi.

Islohotlar bosqichi va muddatlari

Yangi tizimni joriy etish bir necha bosqichda amalga oshiriladi. 2026-yilning iyun oyidan boshlab Android qurilmalarida ilovaning roʻyxatdan oʻtgan ishlab chiquvchiga tegishli ekanligini tekshiruvchi maxsus xizmat ishga tushadi. Ushbu yangilanish Google tizim yangilanishlari orqali avtomatik tarzda smartfonlarga yuklanadi, biroq dastlabki oylarda ilovalarni oʻrnatish jarayoniga sezilarli taʼsir koʻrsatmaydi.

Asosiy oʻzgarishlar 2026-yil 30-sentabrdan kuchga kiradi. Dastlabki bosqichda verifikatsiya talablari Braziliya, Indoneziya, Singapur va Tailand kabi davlatlarda joriy etiladi. Shuningdek, ushbu talablar nafaqat Google Play, balki Samsung Galaxy Store, Xiaomi GetApps, Honor App Market, Oppo App Market hamda V-ivo V-Appstore kabi yirik doʻkonlar orqali tarqatiladigan ilovalarga ham taalluqli boʻladi.

Talabalar va havaskorlar uchun imkoniyatlar

Google yangi qoidalarni joriy etishda yosh dasturchilar va havaskorlarni ham unutgani yoʻq. Kompaniya "cheklangan tarqatish hisob qaydnomasi" (limited distribution account) deb nomlangan yangi turdagi akkauntlarni taqdim etadi. Bu turdagi hisob qaydnomalari talabalar va endigina oʻrganayotganlar uchun moʻljallangan boʻlib, ularga davlat tomonidan berilgan shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarsiz ham oʻz ilovalarini 20 tagacha qurilmaga bepul tarqatish imkonini beradi. Bunday akkauntlarga kirish imkoniyati joriy yilning iyul oyidan ochiladi.

Tajribali foydalanuvchilar uchun esa Google "kengaytirilgan oqim" (advanced flow) tartibini saqlab qoladi. Bu tartib orqali tekshirilmagan manbalardan ilova oʻrnatish imkoniyati qoladi, biroq tizim qoʻshimcha xavfsizlik tekshiruvlarini amalga oshiradi. Bu firibgarlikning oldini olish bilan birga, Android tizimining ochiqlik tamoyilini saqlab qolishga xizmat qiladi.

Global miqyosda ushbu yangilik 2027-yilda barcha sertifikatlangan Android qurilmalariga tatbiq etilishi rejalashtirilgan. Bu Oʻzbekistondagi foydalanuvchilar uchun ham ilovalar xavfsizligini kafolatlashda muhim qadam boʻladi. Natijada, foydalanuvchilar oʻz smartfonlariga oʻrnatayotgan har bir dastur aniq bir shaxs yoki kompaniya tomonidan masʼuliyat bilan yaratilganiga ishonch hosil qilishlari mumkin boʻladi.