Исроилнинг Ғазо секторида олиб борган ҳарбий амалиётлари атрофидаги баҳслар янада қизиди. «Ал-Жазира» нашри эълон қилган таҳлилий мақолада можаро даврида Исроил армияси сафида турли давлатлардан бўлган минглаб хориж фуқаролари жанговар ҳаракатларда иштирок этгани ҳақида сўз боради.
Нашр келтирган маълумотларга кўра, Исроил мудофаа армияси (ЦАҲАЛ) таркибида икки фуқароликка эга ҳарбийлар улуши катта. Яъни кўпчилиги Исроил паспорти билан бирга яна бошқа давлат фуқаролигига ҳам эга бўлган ҳолда хизмат қилган.
Ўзбекистонликлар ҳақида қайд этилган рақам
Мақолада ЦАҲАЛ томонида жанг қилган Ўзбекистон фуқаролигига эга шахслар сони ҳам тилга олинади. «Ал-Жазира» маълумотига кўра, бундай шахслар 264 нафарни ташкил этган. Шу билан бирга, улар 5 миллат вакили экани айтилган, бироқ айнан қайси миллатлар эканига аниқ ойдинлик киритилмаган. Нашр уларнинг Исроил фуқаролиги ҳам борлигини қайд этади.
Энг катта улуш қайси давлатларда
Таҳлилда келтирилишича, хорижлик ҳарбийлар орасида АҚШ фуқаролигига эга бўлганлар энг кўп — камида 12–13 минг атрофида. Франция ва Россия фуқаролари сони ҳам салмоқли экани, улар 5–6 мингга яқинлиги айтилган. Буюк Британия, Германия ва Украина фуқаролигига эга ҳарбийлар эса мингдан зиёд, деган рақамлар келтирилган.
Марказий Осиё давлатлари бўйича ҳам айрим рақамлар санаб ўтилади: хорижликлар орасида 189 нафар қозоғистонлик, 52 нафар қирғизистонлик, 31 нафар туркманистонлик ва 8 нафар тожикистонлик ҳам борлиги тилга олинган.
Кимдир доимий хизматда, кимдир можародан кейин келган
Муаллифлар таъкидича, бу хорижликларнинг бир қисми Исроил армиясида аввалдан мунтазам хизмат қилиб келган. Яна бир қисми эса можаро кескинлашганидан кейин Исроилга келиб, жанговар жараёнларга қўшилган.
Энг оғир савол ҳуқуқий жавобгарлик ҳақида
Мақолада энг “оғир” нуқта — халқаро гуманитар ҳуқуқ масаласи. Нашр иқтибос келтирган инсон ҳуқуқлари ташкилотлари: агар қонунбузарликка оид шубҳалар бўлса, ҳарбийлар келиб чиққан давлатлар ўз фуқаролари бўйича тергов ўтказиши, зарур бўлса жавобгарлик масаласини кўриб чиқиши керак, деган позицияни илгари сурган. Бироқ айрим мамлакатлар бундай жараёнлар бошланганини очиқ эълон қилмагани ҳам қайд этилади.
Хулоса қилиб айтганда, Ғазо атрофидаги можаро фақат ҳарбий фронтда эмас — дипломатик майдонда ҳам, ҳуқуқий баҳсларда ҳам давом этяпти. Хориж фуқароларининг жанговар ҳаракатларда қатнашгани ҳақидаги маълумотлар эса бу мунозараларни янада чуқурлаштириб, ҳар бир давлат олдига “ўз фуқароси учун масъулият” деган қаттиқ саволни қўйяпти.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
