Нега айнан араблар? Ислом дини нима учун Рим, Хитой ёки бошқа империяларда бошланмаган?

Ислом тарихи билан қизиққан кўпчиликни бир савол доим ўйлантиради: Нега сўнгги пайғамбар Муҳаммад (с.а.в.) айнан арабларга юборилди? Нима учун туркийларга, ўша пайтдаги қудратли Рим империясига ёки илм-фанда пешқадам бўлган Хитойга эмас?

Айримлар «Аллоҳ арабларни кўпроқ яхши кўргани учун шундай бўлганми?» деб ўйлаши мумкин. Аммо Қуръони Карим бунга қатъий раддия беради: «Аллоҳнинг ҳузурида энг ҳурматлингиз — энг тақводорингиздир» (Ҳужурот, 13). Пайғамбаримиз (с.а.в.) ҳам видолашув хутбаларида: «Арабнинг ажамдан (ноарабдан) тақводан бошқа ҳеч бир устунлиги йўқ», дея таъкидлаганлар.

Унда бутун инсониятга юборилган сўнгги илоҳий таълимот нега айнан саҳро бағридаги шаҳардан бошланди?

610 йилги дунё харитаси: Сайёра қандай ҳолатда эди?

Бу сирни тушуниш учун Милодий 610 йилдаги дунё сиёсий ва маънавий манзарасига назар ташлаш кифоя:

• Византия ва Форс империялари: Ўша даврнинг икки йирик супердавлати ўнлаб йиллардан бери давом этаётган қонли урушлар туфайли бир-бирини бутунлай ҳолдан тойдирган эди. Византия диншунослари эса фалсафий баҳслар ва Исо (а.с.)нинг табиати ҳақидаги ихтилофлар гирдобида қолиб кетганди;

• Европа: Ягона давлатчилик йўқ, ўзаро урушлар ва қабилавий тарқоқлик авжида. Норвегия каби ҳозирги ривожланган давлатлар у пайтда ўнлаб кичик ва ёввойи қиролликларга бўлинган эди;

• Хитой империяси: «Осмон ўғли» ҳисобланган император Кореяга миллионлик қўшин тортган. Ривоятларга кўра, 300 минглик армиядан ортга атиги 2700 киши омон қайтган;

• Америка қитъаси: Майя ҳукмдорлари ўзларини муқаддас худо деб эълон қилиб, шаҳарлар бир-бирини талаш билан банд бўлган;

• Дунёнинг умумий дарди: Ер юзининг қайси бурчагига қараманг, инсон билан Яратган ўртасига кимдир сунъий равишда кириб олган эди — подшоҳ, коҳин, махсус руҳонийлар табақаси ёки бутлар.

Айнан шундай даврда жавоб на шоҳ саройи, на профессионал армияси ва на ҳукмрон руҳонийлар синфи бўлмаган саҳро шаҳридан чиқди: «Айт: У — Аллоҳ ягонадир» — ҳеч қандай воситачиларсиз тўғридан-тўғри Яратганга боғланиш.

Тарихчилар ва уламолар келтирган 4 та асосий сабаб

Ислом рисолатининг Арабистон яриморолидан бошланиши замирида улкан ҳикматлар ётади:

1. Саводсиз халқ ва шубҳаларнинг йўқлиги:

   У даврдаги араблар мактаблар, мураккаб фалсафий мактаблар ёки қадимий ёзма манбаларга эга эмас эди. Бу эса Пайғамбар (с.а.в.)га тушган ваҳийларни «олдинги фалсафалардан кўчириб олинган» деган даъволардан тўлиқ ҳимоя қилди. Қуръонда марҳамат қилинганидек: «Сен бундан олдин бирор китобни ўқимагансан ва уни қўлинг билан ёзмагансан. Акс ҳолда, ботил аҳли шубҳага тушган бўларди» (Анкабут, 48);

2. Иброҳим ва Исмоил (а.с.)нинг асрлар аввалги дуоси:

   Каъба деворларини барпо этаётиб, Иброҳим ва Исмоил (а.с.) Яратганга шундай илтижо қилишган эди: «Парвардигоро, уларга ўзларидан бўлган бир пайғамбар юбор». Орадан асрлар ўтиб, Аллоҳ таоло бу дуонинг ижобатини худди шу сўзлар билан нозил қилди: «У саводсизлар орасига ўзларидан бўлган пайғамбарни юборган Зотдир»;

3. Араб тилининг тенгсиз қудрати:

   Араблар сўз санъати, назм ва нотиқликка чексиз даражада берилган, шеърият билан ғурурланадиган халқ эди. Қуръон уларга айнан улар энг кучли бўлган соҳа — сўз орқали мурожаат қилиб, балоғат мўъжизасини кўрсатди. Солиштириш учун: бугунги кунда инглиз китобхони 1400 йил аввал ёзилган ўз тилидаги шеърни таржимонсиз тушуна олмайди, аммо араб тили Қуръон туфайли 14 асрдан буён ўз шаклини йўқотмасдан мукаммал сақланиб келмоқда;

4. Макканинг геосиёсий ва стратегик ўрни:

   Макка қадимдан бутун Арабистоннинг марказий савдо ва зиёрат чорраҳаси бўлган. Ҳар йили ҳаж мавсумида бу ерга барча қабилалар жамланарди. Расулуллоҳ (с.а.в.) айнан шу имкониятдан фойдаланиб, қабилаларни бир-бир айланиб чиққанлар. Бу стратегик марказ туфайли бир асрга етмас вақт ичида бу таълимот Испания сарҳадларидан то Хитой чегараларигача шиддат билан ёйилди.

Ҳикмат: Нур қоронғиликда энг узоққа таралади

Аллоҳ таоло Ўз рисолатини кимга омонат қилишни энг яхши билувчи Зотдир. У Ўз илоҳий нурини ер юзининг энг дабдабали шоҳона саройларида эмас, балки энг қоронғи ва чекка саҳросида ёқди. Зеро, мутлақ қоронғилик ичида порлаган нур энг узоқ масофаларгача кўринади.