Ҳусийлар Маккага дрон учирдими? Муҳаммад бин Салмон ҳарбий ёрдам сўраб Мисрга борди

Яқин Шарқдаги кескинлик мусулмон дунёсининг энг муқаддас қадамжоси чегараларигача етиб бориб, янги хавфли босқичга қадам қўйди. Саудия Арабистони Ҳаво ҳужумидан мудофаа кучлари Ямандаги ҳусийлар (Ансоруллоҳ) ҳаракати томонидан муқаддас Макка шаҳри томон учирилган жанговар дронни уриб туширганини маълум қилди. Ҳарбий баёнотга кўра, учувчисиз қурилма Макка устидаги парвозлар қатъий тақиқланган ҳаво ҳудудига кириб улгурмасдан, ҳаводаёқ муваффақиятли йўқ қилинган. Ўз навбатида, ҳусийларнинг сиёсий бюроси аъзоси Муҳаммад ал-Фараҳ ушбу айбловларни кескин рад этиб, муқаддас шаҳар нишонга олингани ҳақидаги даъволарни «мутлақо ёлғон ва уйдирма» деб атади.

Аммо ушбу воқеа ортидан юзага келган мисли кўрилмаган хавф фонида Саудия Арабистони валиаҳд шаҳзодаси ва бош вазири Муҳаммад бин Салмон расмий ташриф билан Қоҳирага етиб борди. Ташрифнинг асосий кун тартиби Ямандаги ҳусийлар таҳдидига қарши туришда араб дунёсининг энг йирик армиясига эга бўлган Миср давлатидан ҳарбий ва стратегик ёрдам олиш масаласига қаратилган.

Хўш, ҳусийларнинг ракета ва дрон ҳужумлари нега айнан энди яна авж олди, Миср Саудия хавфсизлиги учун ўз ҳарбий кучларини ишга соладими ва Қизил денгиз атрофидаги бу инқироз минтақани янги уруш гирдобига тортмайдими?

Макка осмонидаги портлаш: Тақиқланган зонадаги хавф

Муқаддас шаҳар сарҳадлари яқинида рўй берган ҳарбий ҳодиса тафсилотлари:

• Тақиқланган ҳудуд чегарасидаги зарба: Саудия ҲҲМ тизимлари ҳусийлар томонидан йўлланган зарба берувчи камикадзе-дронни Макка шаҳрининг қатъий қўриқланадиган ҳаво маконига киришига бир неча лаҳза қолганда тутиб қолди;

• Муқаддас қадамжолар дахлсизлиги: Расмий Ар-Риёд ҳусийларнинг бу ҳаракатини бутун ислом дунёсининг муқаддас масканига қилинган очиқ тажовуз сифатида баҳолаб, кескин жавоб қайтарилишидан огоҳлантирди;

• Ҳусийларнинг раддияси: «Ансоруллоҳ» сиёсий бюроси вакили Муҳаммад ал-Фараҳ ҳеч қандай ҳолатда муқаддас Макка шаҳри нишонга олинмаганини, Ар-Риёд томонидан тарқатилаётган бу хабарлар мусулмон давлатларини Яманга қарши қайраш учун ўйлаб топилган ёлғон эканини таъкидлади.

Муҳаммад бин Салмоннинг Қоҳирага ташрифи: Мисрдан ёрдам сўрови

Валиаҳд шаҳзоданинг шошилинч дипломатик қадами ва кутилаётган иттифоқ:

• Араб ҳарбий гигантига мурожаат: Шаҳзода Муҳаммад бин Салмоннинг Қоҳирага келиши ва президент Абдулфаттоҳ ас-Сиси билан музокаралари ҳусийларнинг кучайиб бораётган дрон ва ракета ҳужумларига қарши Мисрнинг улкан ҳарбий салоҳиятини жалб этишга қаратилган;

• Қизил денгиз хавфсизлиги: Ҳусийлар нафақат Саудия ҳудудини, балки Миср иқтисодиётининг асосий қон томири бўлган Сувайш канали ва Қизил денгиздаги денгиз савдо йўлларини ҳам фалаж қилиб қўйган бир вақтда, ҳар икки давлат манфаатлари бир нуқтада кесишмоқда;

• Ҳаво ва денгиз флоти ёрдами: Музокаралар давомида Мисрнинг Саудия чегараларини ва Қизил денгиз акваториясини ҳусийлар ҳужумларидан қўриқлашда бевосита ҲҲМ ва ҳарбий денгиз кучлари билан иштирок этиши муҳокама қилинмоқда.

Минтақадаги янги хавфли фаза: Саудия ва Яман тўқнашуви қайта авж оладими?

Геосиёсий мувозанатнинг бузилиши ва келажак истиқболлари:

• Сулҳнинг барбод бўлиш хавфи: Сўнгги йилларда Саудия Арабистони ва Яман ҳусийлари ўртасида ўрнатилган нисбий тинчлик ва сулҳ музокаралари муқаддас шаҳар атрофидаги бу каби воқеалар туфайли тўлиқ чиппакка чиқиши мумкин;

• Эрон омили ва босим: Ҳусийлар ортида турган Теҳрон ва АҚШ бошчилигидаги коалиция ўртасидаги кенг кўламли можаро фонида Саудия Арабистони ўзини хавфсизлик қалқони билан тўлиқ ўраб олишга шошилмоқда;

• Араб бирлиги зарурати: Ар-Риёд Ямандаги можарони эндиликда фақат ўз муаммоси эмас, балки бутун араб давлатлари, хусусан, Миср ва Кўрфаз мамлакатларининг умумий хавфсизлик синови сифатида кун тартибига қўймоқда.

Макка устидаги дрон можароси ва Муҳаммад бин Салмоннинг Мисрдан ҳарбий кўмак сўраши Яқин Шарқда вазият нақадар қалтис эканини ҳамда тинчликни сақлаб қолиш сонияларга боғлиқ бўлиб қолганини кўрсатмоқда.

Сизнингча, Ямандаги ҳусийлар ҳақиқатан ҳам муқаддас Макка шаҳрини нишонга олишга журъат қила оладими ёки бу ахборот урушининг бир қисмими? Миср армиясининг Саудия томонида ушбу можарога аралашуви Қизил денгиздаги беқарорликни жиловлай оладими? Ўз таҳлилий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва Яқин Шарқдаги ушбу хавотирли геосиёсий тўқнашув таҳлилини барча яқинларингиз ҳамда халқаро сиёсат кузатувчиларига улашинг!