SpaceX тарихий IPO ўтказди: Elon Musk дунёнинг илк триллионерига айланди

Коинот технологиялари соҳасида инқилоб қилган SpaceX компанияси ниҳоят акциядорлик бозорига чиқди ва ўзининг илк оммавий таклифи (IPO) билан жаҳон иқтисодиёти тарихида янги саҳифа очди. Компания 555,6 миллион дона акциясини ҳар бирини 135 доллардан сотувга чиқариб, жами 75 миллиард доллар маблағ жалб қилди. Бу кўрсаткич SpaceX IPOсини тарихдаги энг йирик оммавий жойлаштиришга айлантирди ва компания асосчиси Elon Musk расман дунёнинг биринчи триллионери мақомини қўлга киритди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

TechCrunch нашри хабарига кўра, компания акциялари Nasdaq биржасида савдолар бошланиши биланоқ кескин ўсишни намойиш этган. 12-июн куни савдолар 150 доллардан бошланган бўлса, кун ўртасига келиб акциялар қиймати 30 фоизга қадар кўтарилди. Савдо якунида эса SpaceX қимматли қоғозлари 160,95 доллар даражасида мустаҳкамланиб, бир куннинг ўзида 19 фоизлик ўсиш қайд этди. Инвесторларнинг бундай юқори қизиқиши Starlink сунъий йўлдош тармоғи ва кўп марта ишлатиладиган ракета лойиҳаларининг муваффақияти билан изоҳланмоқда.

Бозордаги ҳаяжон ва молиявий натижалар

SpaceX акцияларига бўлган талаб шунчалик юқори бўлдики, Robinhood савдо платформаси ўз тарихидаги рекорд даражадаги трафикни қайд этганини маълум қилди. Молиявий таҳлилчиларнинг таъкидлашича, ушбу жараёндан нафақат Elon Musk, балки йирик инвестиция банклари ҳам катта фойда кўрган. Хусусан, Goldman Sachs ва Morgan Stanley каби банклар ушбу келишувга воситачилик қилгани учун тахминан 500 миллион доллар миқдорида комиссия ҳақи ишлаб олишган.

Савдолар давомида "яшил пойабзал" (греэн шоэ оптион) опсияси ҳам қўлланилгани маълум бўлди. Бу шартномага кўра, талаб ўта юқори бўлган тақдирда, андеррайтерлар режалаштирилганидан 15 фоизгача кўпроқ акция сотиш ҳуқуқига эга бўлишади. Elon Musk Х (собиқ Twitter) тармоғида SpaceX ходимларига миннатдорчилик билдириб, уларни коинотни забт этиш йўлидаги меҳнатлари учун олқишлади.

Tesla билан бирлашиш эҳтимоли

IPOдан кейинги энг шов-шувли янгиликлардан бири SpaceX операцион директори (COO) Гвйнне Шотвелл томонидан янгради. КНБК телеканалига берган интервюсида у SpaceX ва Tesla компанияларининг келажакда бирлашиши мумкинлигига шама қилди. Шотвеллнинг фикрича, ушбу икки гигантнинг бирлашиши Elon Musk учун бошқарув жараёнларини анча осонлаштириши мумкин. Бироқ, бу ҳозирча расмий режа эмас, балки узоқ истиқболдаги тахмин сифатида кўрилмоқда.

Ўзбекистонлик технология ихлосмандлари ва инвесторлар учун ҳам ушбу IPO муҳим аҳамиятга эга. SpaceX оммавий компанияга айланиши унинг молиявий ҳисоботлари шаффоф бўлишини таъминлайди. Бу эса Starlink лойиҳасининг Марказий Осиё минтақасида, хусусан Ўзбекистонда кенгайиши ва келажакда коинот интернети хизматларининг нарх сиёсатига ижобий таъсир кўрсатиши мумкин.

Ҳозирда SpaceX акциялари ўсишда давом этмоқда ва бозор таҳлилчилари компаниянинг капиталлашуви яқин йилларда янада юқори чўққиларни забт этишини башорат қилишмоқда. Компания нафақат тижорий парвозлар, балки Марсни мустамлака қилиш каби улкан мақсадлари йўлида улкан молиявий пойдевор яратишга муваффақ бўлди.