Сунъий интеллект ўзи ҳақидаги сиёсатни ёзиб, ҳукуматни шарманда қилди

Жанубий Африка Республикаси сунъий интеллектга оид миллий сиёсат ҳужжатини унинг бир қисми сунъий интеллект ёрдамида ёзилгани ва унда мавжуд бўлмаган илмий манбалар келтирилгани аниқланганидан кейин қайтариб олди. Ҳукуматнинг сунъий интеллект соҳасидаги инновациялар бўйича етакчига айланишни кўзлаган ҳужжати кутилмаганда мамлакат расмийларини ноқулай вазиятга солиб қўйди.

Ўтган ойда Жанубий Африка Республикаси алоқа вазири Солли Малатси миллий сунъий интеллект сиёсатини қайта кўриб чиқиш учун қайтариб олишга қарор қилганини маълум қилди. Бунга ҳужжатда келтирилган 67 та илмий манбадан камида олтитаси сунъий интеллект томонидан тўқиб чиқарилгани, уларда аслида мавжуд бўлмаган илмий мақолаларга ҳаволалар берилгани сабаб бўлган.

«Энг ишонарли изоҳ шуки, сунъий интеллект томонидан яратилган ҳаволалар тегишли текширувдан ўтказилмасдан ҳужжатга киритилган. Бундай ҳолат юз бермаслиги керак эди», — деди Солли Малатси. Унинг таъкидлашича, бу оддий техник хато эмас, балки сиёсат лойиҳасининг ҳалоллиги ва ишончлилигига путур етказган жиддий камчиликдир.

Сунъий интеллект сиёсати ҳукуматнинг ўзини ноқулай аҳволга солди

Жанубий Африканинг Миллий сунъий интеллект сиёсати мамлакатни сунъий интеллект соҳасидаги инновациялар бўйича етакчи давлатлардан бирига айлантиришни мақсад қилган эди. Шу билан бирга, ҳужжатда ушбу технология билан боғлиқ ахлоқий, ижтимоий ва иқтисодий муаммоларни ҳал этиш масалалари ҳам кўзда тутилган.

Бироқ ҳужжатда мавжуд бўлмаган илмий манбалардан фойдаланилгани аниқлангач, ташаббус ҳукумат учун ноқулай вазиятга айланди. Оммавий ахборот воситалари ҳужжатнинг сезиларли қисми сунъий интеллект ёрдамида тайёрланган бўлиши мумкинлигини ёритди.

«Ушбу йўл қўйиб бўлмайдиган камчилик сунъий интеллектдан фойдаланишда инсоннинг доимий ва синчков назорати қанчалик муҳимлигини исботлайди. Бу — камтарлик билан қабул қиладиган сабоғимиз», — дея қўшимча қилди алоқа вазири.

Мавжуд бўлмаган илмий мақолаларга ҳаволалар берилган

Жанубий Африканинг News24 нашри мамлакатнинг сунъий интеллектга оид сиёсати лойиҳасида сохта илмий манбалар келтирилгани ҳақида биринчи бўлиб хабар берган. Ҳужжат яқинда жамоатчилик муҳокамасига тақдим этилган эди.

Нашр маълумотига кўра, ундаги ҳаволалар орасида ҳақиқатда мавжуд бўлмаган мақолалар ҳам бор. Улар қаторида South African Journal of Philosophy, AI & Society ва Journal of Ethics and Social Philosophy каби илмий журналларга тегишли деб кўрсатилган манбалар қайд этилган.

Бу ҳолат сунъий интеллектнинг «галлюцинация» деб аталадиган хусусиятини яна бир бор кун тартибига олиб чиқди. Бунда сунъий интеллект ишончлидек кўринадиган, аммо аслида нотўғри ёки тўқиб чиқарилган маълумотларни тақдим этиши мумкин.

Ҳужжат қайта ишланади, масъуллар эса жавоб беради

Солли Малатси миллий сунъий интеллект сиёсатини тайёрлашга масъул бўлган шахсларга нисбатан муайян чоралар кўрилишини ҳам маълум қилди. Вазир масъуллар учун «оқибатлар» бўлишини таъкидлаб, ҳужжат қайта ишлангандан кейингина жамоатчилик муҳокамасига такроран тақдим этилишини билдирди.

Мазкур воқеа давлат сиёсати каби муҳим ҳужжатларни тайёрлашда сунъий интеллектдан фойдаланишнинг ўзи етарли эмаслигини кўрсатди. У тақдим этаётган маълумотлар, айниқса, илмий манбалар ва иқтибослар инсон томонидан синчковлик билан текширилиши зарур.

Жанубий Африкадаги ушбу ҳолат сунъий интеллект имкониятларидан фойдаланиш билан бир қаторда, инсон назорати ва маълумотларни текшириш масъулиятини ҳам унутмаслик кераклигини эслатиб турибди.