Ўзбекистон илк "камикадзе" дронини тақдим этди: Ҳарбий кўргазмада катта шов-шув...

Ўзбекистон миллий мудофаа саноати маҳаллий ва халқаро ҳарбий технологиялар тарихида янги, мисли кўрилмаган стратегик босқичга қадам қўйди. Жанубий Африка Республикасида бўлиб ўтаётган халқаро мудофаа технологиялари кўргазмасида (Africa Aerospace and Defence) Ўзбекистонда ишлаб чиқилган, замонавий урушлар услубини тубдан ўзгартириб юборган машҳур "Шаҳед" дронларининг муқобили саналмиш янги стратегик "камикадзе" (зарбдор-камикадзе) учувчисиз учиш аппарати расман намойиш этилди. Тақдим этилган илғор ҳарбий аппарат нақд 1500 километргача бўлган улкан масофани босиб ўтиш ва стратегик нишонларни юқори аниқликда йўқ қилиш қобилиятига эга.

Дрон 30 килограмм оғирликдаги кучли жанговар каллак (портловчи модда) билан жиҳозланган бўлиб, парвоз пайтида тезлигини соатига 200 километр максимал даражага етказа олади ва ер сатҳидан 3 километр (3000 метр) баландликда ҳаракатланади. Кўргазма иштирокчилари ва етакчи халқаро экспертлар эътиборини тортган ушбу ишланма Ўзбекистоннинг ҳарбий саноат комплекси нафақат тактик, балки стратегик даражадаги узоқ масофали юқори аниқликдаги қуролларни ишлаб чиқариш салоҳиятига тўлиқ эга эканини намойиш этди.

Хўш, Ўзбекистоннинг янги зарбдор дрони қайси техник кўрсаткичлари билан "Шаҳед"дан ажралиб туради, у минтақа хавфсизлик балансини қандай ўзгартиради ва халқаро қурол-яроғ бозорида унга талаб қандай бўлади?

«1500 км радиус ва 200 км/соат тезлик»: Дроннинг асосий техник параметрлари

Жанубий Африкадаги ҳарбий кўргазмада очиқланган тактик-техник тавсилотлар:

• 1500 км парвоз масофаси: Янги аппарат стратегик масофалардаги душман қўмондонлик пунктлари, таъминот марказлари ва ҳаво мудофааси тизимларини узоқ масофадан аниқ нишонга олиш имкониятини беради;

• 30 кг жанговар каллак: Дронга ўрнатилган 30 килограммлик қудратли портловчи заряд мустаҳкамланган ҳарбий объектлар ва оғир зирҳли техникаларни бир зарба билан йўқ қилиш қувватига эга;

• 200 км/соат максимал тезлик: Аппарат ўз тоифасидаги "камикадзе" дронлар учун юқори тезлик ҳисобланган 200 км/соат тезликка чиқа олади;

• 3000 метр баландлик шифти: Дрон ердан 3 км баландликда ҳаракатланиб, оддий енгил ўқотар қуроллар ва қисқа масофали зенит қурилмаларининг таъсир доирасидан юқорида парвоз қилади;

• "Шаҳед" муқобили: Дрон ўзининг функционал вазифаси, тежамкор ишлаб чиқарилиши ва нишонга урилиш аниқлиги бўйича жаҳондаги энг самарали зарбдор дрон моделлардан бирининг муқобили ҳисобланади.

Халқаро саҳнадаги тақдимот: Нега айнан Жанубий Африка?

Мудофаа кўргазмасидаги тақдимот ва геосиёсий аҳамият:

• Глобал ҳарбий маркетплейс: Жанубий Африкадаги мудофаа технологиялари кўргазмаси Африка ва Яқин Шарқ, шунингдек, Осиё давлатлари учун энг йирик ҳарбий савдо ва тақдимот майдонларидан бири ҳисобланади;

• Миллий технологиялар экспортга: Ўзбекистон ўз маҳсулотини халқаро майдонда намойиш этиш орқали нафақат ўз армиясини таъминлаш, балки халқаро бозорга рақобатбардош ҳарбий дронларни экспорт қилишга тайёрлигини кўрсатди;

• Технологик мустақиллик: Замонавий ҳарбий низолар шароитида зарбдор дронларга бўлган талаб кескин ошган бир пайтда маҳаллий ишлаб чиқаришнинг йўлга қўйилиши миллий мудофаа мустақиллигини мустаҳкамлайди.

Ҳарбий-стратегик таҳлил: Экспертлар нима демоқда?

Халқаро хавфсизлик ва мудофаа бўйича мутахассисларнинг хулосалари:

• Минтақавий хавфсизлик кафолати: Марказий Осиёда геосиёсий вазият мураккаблигини инобатга олган ҳолда, 1500 км масофага етиб борувчи камикадзе дронлари мамлакат ҳаво чегараларини ва стратегик манфаатларини ҳимоя қилишда кучли тийиб турувчи омил (deterrence factor) вазифасини ўтайди;

• Иқтисодий самарадорлик: Бундай турдаги "камикадзе" дронлар миллионлаб доллар турадиган қанотли ракеталардан бир неча баробар арзон тушади, аммо бир хил тактик натижани таъминлай олади;

• Ҳаво мудофаасини чалғитиш: Бир вақтнинг ўзида бир нечта аппаратлардан фойдаланиш (гала зарбалари) рақибнинг замонавий ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимларини ортиқча юклаб қўйиш ва ишдан чиқариш имкониятини беради.

Ўзбекистоннинг 1500 км масофани забт эта олувчи илк стратегик "камикадзе" дронини халқаро майдонга олиб чиқиши мамлакатимиз мудофаа саноатининг жаҳон стандарти даражасидаги юқори технологияли қуролларни ишлаб чиқиш бўйича улкан сакраши бўлди.

Сизнингча, маҳаллий мудофаа саноатимиз томонидан ишлаб чиқилган ушбу 1500 км масофага учувчи "камикадзе" дрони Ўзбекистон Қуролли Кучларининг жанговар қудратини қай даражада оширади? Ушбу ишланма халқаро қурол бозорида бошқа хорижий дронлар билан рақобатлаша оладими? Ўз таҳлилий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва юртимиз ҳарбий технологияларидаги ушбу тарихий ютуқ ҳақидаги мақолани барча дўстларингиз ҳамда ҳарбий мавзу ихлосмандларига улашинг!