Ukrainadagi urush atrofida “sulh bo‘lsa, hamma narsa darhol tinchib ketadi” degan umidlar bor. Lekin Estoniya tashqi ishlar vaziri Margus Saxkna bu ssenariy har doim ham shunchalik sodda ishlamasligini aytmoqda. U The Telegraph’ga bergan intervyusida Rossiya Ukrainadagi har qanday sulhdan keyin xavfni “Yevropa tomon burish” uchun foydalanishi mumkinligini qayd etgan.
Vazirning fikricha, xavfli nuqta shundaki, urushda qatnashgan ayrim shaxslar — jumladan, jinoiy o‘tmishga ega bo‘lganlar va sobiq mahbuslar — keyinchalik Yevropa hududiga kirib kelishga urinishi mumkin. U aytishicha, bunday odamlar jamoat xavfsizligiga tahdid sifatida ko‘rilishi ehtimoli bor va shu bois Yevropa oldindan tayyor turishi kerak.
Shu kontekstda Saxkna Yevropa Ittifoqi davlatlarini yanada qat’iy choralarga chaqirgan: Ukrainaga qarshi urushda qatnashgan rossiyaliklar uchun Shengen hududiga kirishni keskin cheklash, ishchi vizalar va yashash ruxsatnomalari bo‘yicha ham umumiy yondashuv joriy etish masalasini ko‘targan.
Bu gaplar havoda ilinib qolgan chaqiriq emas. Ochiq manbalarda keltirilishicha, Estoniya allaqachon Ukrainaga qarshi jang qilgan rossiyaliklardan bir guruhining kirishini taqiqlagan va boshqa davlatlarni ham muvofiqlashgan tarzda shunday yo‘l tutishga chaqirgan.
Yana bir muhim jihat: Saxkna jurnalistlar bilan muloqotda Rossiyada jang tajribasiga ega katta qatlam borligini, Yevropa esa “sulhdan keyingi davr” xavflariga hozirdan reja qilib qo‘yishi kerakligini ta’kidlagan.
Xulosa oddiy: “sulh” degani “hamma xavf tugadi” degani emas. Yevropa uchun endigi savol — kimni qanday tekshirish, xavfli shaxslarni qanday ajratish va buni alohida davlatlar emas, birgalikda qanday yo‘lga qo‘yish. Ha, bu byurokratiyaga o‘xshaydi. Lekin xavfsizlik masalasida “keyin ko‘ramiz” degan rejim, odatda, eng qimmatga tushadi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
