Eronda blogerga o‘lim jazosi berildi: ishi jamoatchilikni hayratga soldi

Eronda bloger Marziyeh “Sevda” Ebrohimi Shamsobodiyga o‘lim jazosi berilgani xabar qilindi. U mamlakat Oliy rahbarini haqorat qilish, milliy xavfsizlikka qarshi media va targ‘ibot faoliyati olib borish hamda boshqa qator ayblovlar bo‘yicha sudlangan. Bu haqda “Iran International” va inson huquqlari tashkilotlari ma’lumot berdi.

Ma’lum qilinishicha, Shamsobodiy hozirda Bandar-Abbos qamoqxonasida saqlanmoqda. U Bandar-Abbos Inqilobiy sudining 3-sudi tomonidan “yer yuzida buzg‘unchilik” (“corruption on earth”) aybi bilan o‘lim jazosiga hukm qilingan.

Uning ishida Oliy rahbarni haqorat qilish, milliy xavfsizlikka zid media va targ‘ibot faoliyati bilan shug‘ullanish, “dushman hukumatlar” manfaati uchun razvedka va xavfsizlik faoliyatini amalga oshirish kabi da’volar ilgari surilgan.

Bundan tashqari, bloger harbiy obyektga yaqin hududda raketa zarbasi tekkan joyni uzoqdan suratga olgani va ushbu tasvirni Erondan tashqarida faoliyat yurituvchi fors tilidagi media tashkilotiga yuborganlikda ham ayblangan. Huquq himoya tashkilotlari uning ishida mazkur holat ham dalil sifatida keltirilganini bildirgan.

Qizig‘i, bloger qamoqqa olinishidan avval ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida taxminan 10 ming nafar obunachisiga so‘nggi murojaatlaridan birini qoldirgan. 23 fevral kuni joylangan mazkur post uning hibsga olinishidan oldingi oxirgi publikatsiyasi bo‘lgan.

Ushbu yozuv qora fon ustida oq kabutar va qizil atirgul tasvirlari bilan berilgan. Postda bloger o‘z ishongan yo‘lini tanlaganini bildirgan. Mazkur yozuv hozir uning sudlangani haqidagi xabarlar fonida yanada ko‘proq e’tiborni tortmoqda.

Ma’lumotlarga ko‘ra, sud o‘lim jazosidan tashqari unga 2 yildan 5 yilgacha bo‘lgan qamoq jazolari ham tayinlagan. Shuningdek, uning mol-mulkini musodara qilish va ayrim davlat hamda jamoat xizmatlaridan foydalanishini cheklash haqida qaror qabul qilingan.

Shamsobodiyning advokati o‘lim jazosi haqidagi qarordan 23 avgust kuni xabardor qilingani aytilmoqda. Ayrim xabarlarda hukmni Bandar-Abbos Inqilobiy sudi sudyasi Hojahasanӣ chiqargani qayd etilgan.

Bloger hibsga olinganidan keyin 20 kun davomida yakka tartibdagi kamerada saqlangani va so‘roq jarayonida qattiq bosimga duchor bo‘lgani haqida ham ma’lumotlar tarqalgan.

Shamsobodiy Arok shahrida tug‘ilgan, Tehronda ulg‘aygan va keyinchalik Bandar-Abbosda yashagan. Inson huquqlari tashkilotlari ma’lumotlariga ko‘ra, u bir necha yildan buyon ko‘p skleroz bilan ham yashab kelgan. Unda psoriaz, narkolepsiya va oshqozon sanchig‘i kabi boshqa kasalliklar ham borligi xabar qilingan.

HRANA ma’lumotlariga ko‘ra, uning sog‘lig‘i qamoqda yomonlashgan. Manbada bir nechta kasallikning bir vaqtning o‘zida mavjudligi uning qamoqdagi ahvoli yuzasidan xavotirlarni kuchaytirgani aytilgan.

Shamsobodiyga chiqarilgan hukm Eronda siyosiy va xavfsizlik bilan bog‘liq ishlar bo‘yicha o‘lim jazolari qo‘llanishi haqidagi xalqaro xavotirlar kuchaygan bir paytga to‘g‘ri kelmoqda.

Inson huquqlari tashkiloti Iran Human Rights ma’lum qilishicha, yanvar oyidagi namoyishlar bilan bog‘liq holda hibsga olingan kamida 29 nafar shaxs mart oyidan beri qatl etilgan. AQSHda joylashgan Abdorrahman Boroumand Center esa 2026 yilning avgust oyi oxiriga qadar Eronda 950 ta qatl holatini hujjatlashtirganini bildirgan. Tashkilot ma’lumotiga ko‘ra, qatl etilganlar orasida kamida 20 nafar ayol va 30 nafar namoyish ishtirokchisi bo‘lgan.

Ayni paytda HRANA Eron qamoqxonalarida turli siyosiy, xavfsizlik va namoyishlar bilan bog‘liq ishlar doirasida kamida sakkiz nafar ayol o‘lim jazosini kutayotganini ma’lum qilgan. Shamsobodiy ham ushbu ro‘yxatdagi shaxslardan biri sifatida qayd etilgan.