Banklar fuqaroning roziligisiz kartasidan qancha mablag‘ yechib olishi mumkin?
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
- O‘zbekistonda banklar endilikda fuqaroning roziligisiz plastik kartasidagi barcha mablag‘ni yechib ololmaydi.
- Yangi qarorga ko‘ra, qarzdorlik mavjud bo‘lsa ham, kartada mehnatga haq to‘lash eng kam miqdorining (MHTEKM) kamida yarmi miqdorida mablag‘ saqlanishi shart.
- Bu talab fuqaroning kundalik ehtiyojlari uchun kamida 0,5 MHTEKM (taxminan 680 ming so‘m) daxlsiz qoldiqni kafolatlaydi.
- Ushbu qoida rasmiy e’lon qilingan kundan uch oy o‘tgach kuchga kiradi.
O‘zbekiston bank tizimida mijozlar va iste’molchilarning moliyaviy huquqlarini himoya qilishga qaratilgan muhim huquqiy o‘zgarish amalga oshirildi. Markaziy bank tomonidan qabul qilinib, Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan yangi qarorga asosan, tijorat banklarining kredit yoki kafillik qarzdorliklari bo‘yicha fuqaroning roziligisiz (akseptsiz) kartalardan mablag‘ yechib olish vakolatlariga qat’iy cheklov o‘rnatildi.
Endilikda banklar qarzdorlik mavjud bo‘lgan taqdirda ham fuqaroning plastik kartasidagi barcha pulni «nolga tenglashtirib» yechib ololmaydi.
Nima o‘zgardi: «Daxlsiz qoldiq» talabi
Adliya vazirligida 3030-13-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan hujjat bilan tijorat banklari faoliyatiga qo‘yiladigan minimal talablarga tegishli qo‘shimcha kiritildi:
Majburiy qoldiq mezoni: Bank va mijoz o‘rtasidagi kredit yoki kafillik shartnomalariga asosan qarzdorning topshirig‘isiz (avtomatik tarzda) pul yechilganda, uning barcha karta hisobvaraqlarida mehnatga haq to‘lash eng kam miqdorining (MHTEKM) kamida yarmi miqdoridagi mablag‘ saqlanishi shart;
Birlamchi ehtiyoj kafolati: Ushbu talab fuqaroning hisobida oziq-ovqat, yo‘lkira va kundalik hayotiy xarajatlari uchun kamida 0,5 MHTEKM (amaldagi ko‘rsatkich bo‘yicha qariyb 680 ming so‘m atrofida) kafolatlangan daxlsiz qoldiq saqlanib qolishini ta’minlaydi;
Qarzdorlikni to‘liq yechishning taqiqlanishi: Banklarning mijoz hisobini butunlay bo‘shatib qo‘yishi qonunga zid xatti-harakat deb baholanadi.
Yangi qoida qachondan kuchga kiradi?
Markaziy bank boshqaruvining mazkur qarori rasmiy kuchga kirishi bo‘yicha aniq muddat belgilab qo‘yilgan:
Amaliyotga kiritish muddati: Qaror rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran uch oy o‘tgach to‘liq amalga kiritiladi;
Banklarga tayyorgarlik vaqti: Tijorat banklari ushbu uch oylik davr ichida o‘zlarining avtomatlashtirilgan dasturiy ta’minotlari va billing tizimlarini yangi talabga muvofiqlashtirishi, ya’ni 0,5 MHTEKM miqdoridagi qoldiq cheklovini tizimga integratsiya qilishi lozim bo‘ladi.
Mazkur qaror aholining ijtimoiy himoyasini kuchaytirish, qarz oluvchilarni kutilmagan moliyaviy tushkunlik va og‘ir ahvoldan saqlab qolishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Izohlar 0
…