Kanada politsiyasi sunʼiy intellekt yordamida yaratilgan surat sababli mojaroga aralashdi

Vankuver politsiyasi ijtimoiy tarmoqlarda giyohvand moddalar musodara qilingani haqidagi xabarga sunʼiy intellekt (AI) tomonidan generatsiya qilingan suratni ilova qilgani uchun jiddiy tanqidlar ostida qoldi. Huquq-tartibot idoralari dalillarni taqdim etishda texnologiyadan foydalanishi jamoatchilik orasida ishonchsizlik va qizgʻin bahslarni keltirib chiqardi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

X ijtimoiy tarmogʻidagi rasmiy sahifada eʼlon qilingan suratda musodara qilingan naqd pullar va giyohvand moddalar aks etishi kerak edi. Bir qarashda rasm realistik koʻrinsa-da, sinchkov foydalanuvchilar generativ modellarga xos boʻlgan xatolarni darrov payqashdi. Xususan, 50 dollarlik banknotlarda 20 dollarlik yozuvlar borligi, 100 dollarlik kupyuralardan birida esa nominal oʻrniga shunchaki "00" raqamlari tasvirlangani aniqlandi.

Vankuver politsiyasi serjanti Adam Donalson CTV News telekanaliga bergan intervyusida ushbu holatga izoh berdi. Uning soʻzlariga koʻra, sunʼiy intellekt suratdagi ayblanuvchilarning ismlarini oʻchirish va shaxsiy maʼlumotlarni yashirish maqsadida qoʻllanilgan. Biroq, bu tushuntirish jamoatchilikni qoniqtirmadi, chunki asl surat karton ustiga marker bilan yozilgan oddiy dalillar toʻplami boʻlgan.

Ishonch inqirozi va sunʼiy intellekt xatolari

Mazkur voqea huquq-tartibot organlari faoliyatida generativ texnologiyalardan foydalanishning xavfli tomonlarini yana bir bor koʻrsatib berdi. Ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari politsiyani tergov jarayoniga nisbatan ishonchni pasaytirishda ayblashdi. Ekspertlarning fikricha, hatto kichik tahrirlar ham sud jarayonida hakamlar hayʼatining qaroriga taʼsir qilishi yoki dalillarning haqiqiyligini shubha ostiga qoʻyishi mumkin.

Keyinchalik politsiya vakillari AI yordamida ishlov berilgan suratni oʻchirib tashlashdi va uning oʻrniga shaxsiy maʼlumotlar qirqib tashlangan (crop qilingan) asl fotosuratni joylashtirishdi. Ammo postning oʻchirilishi va tahrirlanishi foydalanuvchilar orasida yanada koʻproq kinoyali izohlarga va shubhalarga sabab boʻldi.

Soʻnggi yillarda dunyo miqyosida politsiya xodimlari hujjatlarni toʻldirish, kuzatuv maʼlumotlarini tahlil qilish va hatto dalillarni qayta ishlashda ChatGPT va boshqa neyrotarmoqlardan foydalanish holatlari koʻpaymoqda. Vankuverdagi voqea esa bunday usullarning nafaqat texnik xatolarga, balki huquqiy tizimning shaffofligiga nisbatan fundamental muammolarni keltirib chiqarishini isbotladi.

Oʻzbekistonlik foydalanuvchilar uchun ham bu mavzu dolzarbdir, chunki raqamli dalillar va ularning daxlsizligi zamonaviy yurisprudensiyaning muhim qismiga aylanib bormoqda. Mutaxassislar huquq-tartibot organlari tomonidan generativ texnologiyalardan foydalanish boʻyicha qatʼiy etika va qoidalarni ishlab chiqish zarurligini taʼkidlamoqda.