AQSh Kosmik kuchlari sunʼiy yoʻldoshlarni markazdan qochma kuch yordamida uchirishni moliyalashtirmoqda

AQSh Kosmik kuchlari kosmosga chiqish va yuklarni orbitaga olib chiqish jarayonini tubdan oʻzgartirib yuborishi mumkin boʻlgan yangi texnologiyaga mablagʻ ajratdi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Space Kinetic startapi kosmik apparatlarni yoqilgʻisiz uchirishga moʻljallangan Whirlwind tizimini ishlab chiqish uchun 50 million dollarlik OTA shartnomasini qoʻlga kiritdi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Ushbu innovatsion gʻoya qadimiy qurol boʻlgan “prasha” (tasmali otish moslamasi) prinsipiga asoslanadi. Kompaniya bosh direktori Rayan Sallivanning tushuntirishicha, elektromexanik tizim foydali yukni markazdan qochma kuch (sentrifuga) yordamida yuqori tezlikda aylantirib, koinotga uloqtiradi. Shundan soʻng sunʼiy yoʻldosh oʻz dvigatellari yordamida kerakli orbita yoki maqsad sari harakatni davom ettiradi.

Raketa tenglamasining cheklovlarini chetlab oʻtish

Markazdan qochma tezlanish anʼanaviy raketa tenglamasining qattiq cheklovlarini chetlab oʻtish imkonini beradi. Bunda boshlangʻich tezlik uchun zarur boʻlgan asosiy energiya kimyoviy yonilgʻi hisobidan emas, balki mexanik kuchlanish orqali taʼminlanadi. Whirlwind tashuvchisi foydali yuk turi yoki orbital rejimga bogʻliq boʻlmagani sababli juda moslashuvchan yechim sifatida baholanmoqda.

Kompaniya ushbu tizim orqali kosmosda razvedka olib borish, aloqani taʼminlash, ilmiy zondlarni yetkazish va hatto kosmik chiqindilarni inspeksiya qilish kabi vazifalarni bajarish mumkinligini taʼkidlaydi. Biroq asosiy eʼtibor koinotdagi “dronlar iqtisodiyoti”ga qaratilgan boʻlib, u yerda arzon sunʼiy yoʻldoshlarning xizmat muddati yillar bilan emas, balki daqiqalar bilan oʻlchanishi mumkin.

Koinotda sarflanuvchi yuklar konsepsiyasi

Mazkur yondashuv anʼanaviy koʻp yillik missiyalar va koʻp million dollarlik ogʻir apparatlarga mutlaqo qarama-qarshidir. “Attritable payload” deb nomlanuvchi sarflanuvchi yuk konsepsiyasi maʼlum bir “yaroqlilik muddati”ga ega boʻlib, zamonaviy kosmik strategiyalarda yangi sahna ochadi.

Taʼkidlash joizki, Space Kinetic bungacha ham qator yutuqlarga erishgan. Jumladan, startap DARPA tomonidan arxitekturani nosimmetrik raketaga qarshi mudofaa tizimiga moslashtirish uchun koʻp million dollarlik shartnoma olgan edi. Shuningdek, kompaniya SpaceWERX Adaptive and Intelligent Space Challenge dasturiga ham saralab olingan.

Hozirgi kunda jamoa xodimlari soni 50 nafarga yetdi, Albukerkeda prototip yaratish laboratoriyasi faoliyat yuritmoqda va El-Segundoda yangi ofis ochilmoqda. Mutaxassislar hozircha birinchi orbital sinov sanasini eʼlon qilishgani yoʻq — hozirda yer ustida texnologiyani sinovdan oʻtkazish hamda integratsiya boʻyicha hamkorlar bilan muzokaralar olib borilmoqda.