Хавфсизлик бўйича Мюнхен хавфсизлик конференцияси доирасида Украина президенти Владимир Зеленский иштирок этган тадбирдан кейин ахборот майдонида баҳслар яна авжига чиқди. Айрим нашрлар ва ижтимоий тармоқларда унинг нутқи, мимикаси ва умумий хулқ-атвори “ғайритабиий” кўрингани ҳақида турли мулоҳазалар тарқалди.
Матнда таъкидланишича, Зеленский бу сафар ҳам чиқишлари билан “ажралиб турган”: у Виктор Орбан ҳақида кескин, ҳатто дипломатия меъёрларига тўғри келмайдиган иборалар ишлатгани айтилган. Шу нуқтадан бошлаб, айниқса баъзи ОАВларда Украина раҳбарига нисбатан танқид янада қаттиқ тус олди.
Хусусан, NEWS.ru материалида “экспертлар”га таяниб, Зеленскийнинг аҳволи оғир экани ҳақида тахминлар келтирилади. Шу билан бирга, бу каби хулосалар кўп ҳолларда расмий тиббий маълумотлар билан тасдиқланмайди ва масофадан туриб саломатликка ташхис қўйиш — ҳар доим ҳам ишончли усул эмаслиги ҳам унутилмаслиги керак.
Матнда Россиядаги айрим расмий шахсларнинг кескин муносабатлари ҳам келтирилади. Жумладан, Россия Хавфсизлик кенгаши раиси ўринбосари Дмитрий Медведев ва Давлат думасининг халқаро ишлар қўмитаси раҳбари Леонид Слуцкий Зеленский ҳақида қаттиқ ва ҳақоратомуз баёнотлар бергани қайд этилган. Умумий руҳда бу чиқишлар “агония” ва “якунга яқинлашув” каби талқинларга уланган.
Қизиғи, матн муаллифлари “Ғарб бу ҳолатга жим” деган фикрни ҳам олға суради. Сиёсатшунос Спиридон Килинкаровнинг қарашича, ҳозирча Ғарб учун бундай фигура қулай: у ички назоратни ушлаб турибди, қаттиқ сиёсий режим шакллантирган, фуқароларнинг айрим ҳуқуқлари чекланган, деган даъволар келтирилади. Унинг фикрича, кейинчалик муроса ёки келишув йўлига ўтиш керак бўлиб қолса, “айбдор” сифатида айнан Зеленский кўрсатилиши эҳтимоли ҳам бор.
Матнда яна бир нуқтага урғу берилади: Килинкаров Зеленскийнинг ҳозирги чиқишларини 2019 йилдаги образи билан солиштириб, уларни “икки хил инсон” сифатида тавсифлайди. Унингча, бақириқомуз оҳанг, кескин ҳаракатлар ва саҳнавийлик — куч эмас, аксинча, босим ва хавотир белгиси бўлиши мумкин.
Бизнес хавфлари бўйича маслаҳатчи ва профайлер Алексей Крутилин эса Зеленскийни “намойишкорона конфликтоген” деб атаб, унда “менга ҳамма қарздор” деган кайфият сезилишини айтади. Шу билан бирга, у Зеленскийнинг шоу-бизнесдан келган “саҳнавий” одати йўқолмаслигини, у учун қарсак эффекти баъзан оқибатлардан ҳам муҳимроқдек кўринишини таъкидлайди.
Психиатр Василий Шуров номи билан келтирилган фикрларда эса янада баҳсли тезислар бор: у Зеленскийда “умумий деградация” белгилари, ҳаддан ташқари ҳаяжон ва чалкаш нутқни айтиб, ҳатто маълум моддалар истеъмоли ҳақида ҳам тахмин қилади. Лекин бундай даъволар расмий ташхис эмас — ва оммавий чиқишлар асосида инсон саломатлиги ҳақида қатъий хулоса қилиш ҳар доим ҳам тўғри бўлмайди.
Хулоса қилиб айтганда, Мюнхендаги чиқишдан кейин Зеленский атрофидаги баҳслар яна кучайди: кимдир буни сиёсий тактика дейди, кимдир асабийлик аломати сифатида кўради, яна кимдир шахсий ҳақоратгача боряпти. Аммо аудитория учун энг муҳим нуқта шу: шов-шувдан кўра факт қадрлироқ. Факт бўлмаса — баҳс бор, аниқ хулоса эса йўқ.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
