“Қоидалар бузилди”: Илон Маск Зеленскийнинг постидан сўнг Starlink тизимини блоклади

Америкалик миллиардер ва SpaceX раҳбари Илон Маск Украина ҳудудида Starlink сунъий йўлдош интернет тармоғига кириш имконияти чеклангани сабабини очиқлади. Маскнинг сўзларига кўра, бу қарорга Украина президенти Владимир Зеленскийнинг ижтимоий тармоқдаги пости тўғридан-тўғри сабаб бўлган.

Тадбиркор Зеленскийнинг 16 октябрдаги постида Starlink тизими ўрта масофага учувчи зарбдор дрон ҳужумларида қўллангани очиқ тан олинганини кўрсатиб, тизим қоидалари кескин бузилганини билдирди.

«Зеленскийнинг ўзи ёзди»: Маскдан кескин баёнот

Илон Маск Х (собиқ Twitter) тармоғидаги ўз саҳифасида қарорнинг асл сабабларини қуйидагича изоҳлади:

• Иқтибос ва сариқ чизиқ: Маск Зеленский постидаги «биз Starlink тизимидан ўрта масофадаги зарбалар учун ҳам фойдаланмоқдамиз» деган жумлани сариқ ранг билан ажратиб кўрсатди;

• Фойдаланиш шартларининг бузилиши: «Аҳмоқларга тушунтириб қўяй: Зеленскийнинг ўзи дрон ҳужумлари учун Starlink’дан фойдаланаётгани ҳақида ёзди, бу эса тизимдан фойдаланиш шартларига буткул зиддир», — дея таъкидлади Маск;

• «Тирқиш ёпилди»: Тадбиркор ўтган ҳафтада тизимдаги ушбу бўшлиқни ёпишга мажбур бўлишганини, чунки тизим фақат мудофаа ва фуқаровий алоқа учун мўлжалланганини эслатди.

Фуқаровий тизим ва ҳарбий чекловлар: Чизма қаерда тортилган?

Starlink компанияси ушбу қарорни тижорий ва гуманитар мақомни сақлаб қолиш зарурати билан изоҳлади:

• «Одамларни ўлдиришга рухсат йўқ»: «Starlink каби фуқаровий ва тижорат тизимидан одамларни ўлдириш мақсадида ҳужумкор дрон зарбалари учун фойдаланишга ҳеч қачон рухсат берилмаган ва берилмаслиги керак», — деб ёзди миллиардер;

• Мудофаадан тажовузга ўтиш: Маск тизим аввалбошдан алоқани сақлаб туриш ва инфратузилмани таъминлаш учун берилганини, аммо уни ҳужум қуролига айлантириш сиёсатга тўғри келмаслигини билдирди;

• Фронтдаги таъсир: Ушбу техник чекловлар Украина қуролли кучларининг сунъий йўлдош орқали бошқариладиган дронларининг радиуси ва фаолиятига жиддий таъсир кўрсатиши мумкин.