Қозоғистоннинг 12 млрд долларлик даъвоси рад этилди: Гаага суди баҳсли қарор чиқарди

Гаагадаги Халқаро арбитраж суди Қозоғистон ҳукуматининг Ғарб нефть корпорацияларига нисбатан илгари сурган 12 миллиард долларлик даъво аризасини ҳақиқий эмас деб топди ва талабни рад этди. Бу ҳақда нуфузли Bloomberg агентлиги ўз манбаларига таяниб хабар бермоқда.

Мазкур суд қарори мамлакатнинг энг йирик конларидан бири ҳисобланган Қашаған нефть лойиҳаси бўйича кўп миллиардли молиявий баҳсларга бевосита тааллуқлидир.

Суд нега даъвони рад этди? Муддат омили

Агентлик манбаларининг маълум қилишича, Астана томонидан киритилган молиявий эътирозларнинг асосий қисми судда кечиккан деб топилган:

• Даъво муддатининг ўтиб кетгани: Қозоғистон 2011–2015 йиллар оралиғидаги нефть қазиб олиш даври бўйича харажатларни қайтаришни ҳаддан ташқари кеч талаб қилган;

• 12 миллиард доллар бекор қилинди: Айнан даъво муддатининг эскиргани сабабли, арбитраж суди умумий қарийб 20 миллиард долларлик даъвонинг 12 миллиард долларлик қисмини тўлиқ бекор қилди.

Кураш ҳали тугамади: Ортда яна 8 миллиард доллар бор

Молиявий низо ушбу қарор билан бутунлай якунлангани йўқ:

• Қолган талаблар: Қозоғистоннинг қолган 8 миллиард долларлик эътирозлари ва талаблари ҳамон кучида қолмоқда ҳамда суд жараёни давом этмоқда;

• Расмий муносабат: Ҳозирча томонлар ёки Қозоғистон расмий идоралари мазкур инсайд бўйича тўлиқ расмий баёнот бермаган.

Муаммо нимада? Қашаған лойиҳаси атрофидаги можаро

Маълумот ўрнида, Қозоғистон иккинчи йирик нефть захираси бўлмиш Қашаған конжойи бўйича қарийб 20 миллиард долларлик баҳсли харажатларни қоплашни талаб қилмоқда:

• Консорциум аъзолари: Конни «ҚазМунайГаз» (Қозоғистон) ҳамда дунё гигантлари — Eni (Италия), ExxonMobil (АҚШ), Royal Dutch Shell (Буюк Британия/Нидерландия), Total S.A. (Франция), CNPC (Хитой) ва Inpex (Япония) иштирокидаги NCOC консорциуми бошқаради;

• Лойиҳанинг кечикиши ва харажатлар: Нефть конжойи белгиланган режадан бир неча йил кеч ишга тушган ва лойиҳа бюджети кутилганидан кескин ошиб кетган;

• 150 миллиард долларлик умумий талаб: Астана аввалроқ йўқотилган даромадлар, экологик зарарлар ҳамда коррупция аралашган битимлар сабаб халқаро инвесторлардан умумий ҳисобда 150 миллиард долларгача товон пули талаб қилиш ниятида эканини билдирган эди.