Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонасида китобхонларга хизмат кўрсатиш тизимини замонавий босқичга олиб чиқиш режалаштирилмоқда. Янги ҳукумат қарори лойиҳасига кўра, кутубхона фаолиятига сунъий интеллект технологиялари, рақамлаштириш ва автоматик таҳлил тизимлари кенг жорий этилиши мумкин.
Лойиҳада Миллий кутубхонага ахборот-кутубхона соҳасида қатор қўшимча вазифалар юкланиши назарда тутилган. Жумладан, сунъий интеллект ёрдамида китобхонлар қизиқишлари ва эҳтиёжларини таҳлил қилиш, уларга мос адабиётлар тавсия этиш ҳамда ахборот излаш жараёнини соддалаштирувчи дастурлар ишлаб чиқиш режалаштирилмоқда.
Бу янгилик китобхонлар учун катта қулайлик яратиши мумкин. Масалан, фойдаланувчи маълум бир мавзу бўйича китоб ёки мақола излаганда, сунъий интеллект унга ўхшаш манбаларни, тавсия этиладиган адабиётларни ва керакли ахборот ресурсларини тезроқ топиб бериши мумкин. Бу эса кутубхонадан фойдаланиш жараёнини анча осонлаштиради.
Шунингдек, 2027 йил 1 августга қадар ахборот ресурсларини рақамлаштириш, автоматик таниб олиш тизимларини жорий этиш, нашрларни каталоглаштириш ва таснифлаш ишларини амалга ошириш кўзда тутилган. Бундай ишлар кутубхона фондини сақлаш, тартибга солиш ва фойдаланувчиларга тезкор тақдим этишда муҳим аҳамиятга эга.
Лойиҳада интерактив хизматлар сонини кўпайтириш, халқаро ахборот ресурсларидан кенгроқ фойдаланиш имкониятларини яратиш ҳам белгиланган. Бу орқали китобхонлар нафақат маҳаллий, балки хорижий илмий, маданий ва таълимий манбалардан ҳам самарали фойдаланиши мумкин бўлади.
Бундан ташқари, “Маърифат маркази” биносининг бир қисми китобхонларга хизмат кўрсатиш учун Миллий кутубхонага ажратилиши режалаштирилмоқда. Шу билан бирга, “Очиқ осмон остидаги кутубхона” шаклида “Китобхонлар хиёбони” ташкил этилиши ҳам мумкин.
Бу ташаббус кутубхонани фақат китоб сақланадиган жой эмас, балки замонавий билим, мулоқот ва маданий муҳит марказига айлантиришга қаратилган. Китобхонлар учун очиқ, қулай ва технологик жиҳатдан ривожланган муҳит яратилиши ёшларнинг ўқишга бўлган қизиқишини ошириши кутилмоқда.
Қисқаси, Миллий кутубхона фаолиятида сунъий интеллект ва рақамли технологиялардан фойдаланиш режалаштирилмоқда. Китобхонларга тавсия бериш, ресурсларни рақамлаштириш, каталоглаштириш ва интерактив хизматларни кенгайтириш орқали кутубхона янги давр талабларига мослашади. Энди китоб излаш ҳам “ақлли режим”га ўтади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
