Hayal edin: başka bir gezegendesiniz — yerin altından zehirli buharlar fışkırıyor, uçsuz bucaksız çöl toprakları ise tuz ve asit tabakalarıyla kaplı. Bu cansız arazide çeşitli göller yer almakta, fakat sularındaki yüksek sülfür oranı nedeniyle parlak sarı veya yeşilimsi-sarı renkte ve hatta ateşten daha yoğun sıcaklık yayıyor. Gerçekten de böyle aşırı tehlikeli bir yer mevcut. Bilen kişi az olsa da, buraya ulaşmak neredeyse imkansız ve sağ salim geri dönmek gerçek bir mucize.
“Cehennem Kapısı” hakkında: Dünya üzerindeki bu ekstrem tehlikeli alan, Etiyopya’nın kuzeyinde, yerel Afar kabileleri tarafından Danakil olarak adlandırılan bölgede yer alıyor. Haritaya bakıldığında, deniz seviyesinden 100 metreden fazla alçakta, Afar Çukuru’nda konumlanmış. Tam burada üç dev levha birbirine temas ediyor. Levhalar sürekli hareket halinde ve farklı yönlere kaymaları sonucunda yeryüzünde korkutucu doğal oluşumlar ortaya çıkıyor. Çukur yaklaşık 40 kilometre uzunluğunda, 10 kilometre genişliğinde; fakat bu ölçüler bölgenin vahşetini tam olarak yansıtmıyor. Çevresi kayalar ve düz dağlarla çevrili; doğa, sanki asit, ateş ve tuzu dev bir kasede karıştırmış gibi izlenim bırakıyor.
Neden burada nefes almak ve hareket etmek tehlikeli?: Danakil’de hava ve yer saniyeler içinde insanı öldürebilir. Ortalama sıcaklık 35°C civarında olsa da, çoğu zaman 50°C’ye kadar çıkabiliyor. Kavurucu güneş tüm canlıları yakıyor, yağış ise neredeyse hiç görülmüyor. Çukurun yüzeyi milyonlarca yılda oluşmuş kalın tuz tabakasıyla kaplı. Bu kırılgan kabuğun altında kaynayan asidik göller saklı. Yer altındaki çatlaklardan zehirli sülfür gazları fışkırıyor. Böyle bir çatlağa düşen kişi saniyeler içinde kimyasal yanıklardan ölüyor. Nefes almak da tehlikeli — havadaki asit buharları akciğerleri yakıyor.
Çölün ateşli gölü: Çukurun en şaşırtıcı ve korkutucu kısmı, Erta Ale volkanıdır. Yerel halk buna “Dumanlı Dağ” diyor. Volkanın zirvesindeki lav gölü onlarca yıldır sürekli kaynıyor. Gece, gölden yayılan kırmızı ışık onlarca kilometreden görünür. Lava katılaşmaz, sürekli kaynar. Ateşli akıntılar dağlardan aşağı akarak çevreyi kırmızı ve siyah renklere boyar. Bilim insanlarına göre bu süreç milyarlarca yıl önce, Dünya henüz şekillenirken gerçekleşmiş.
İnsan burada nasıl hayatta kalıyor?: İnanılmaz gibi görünse de, insanlar burada yaşıyor. Afar kabileleri yüzyıllardır çukurun kenarlarında yaşamlarını sürdürüyor. Onlar için tuz “beyaz altın” olarak kabul ediliyor. Erkekler basit sopalar ve bıçaklarla donanıyor, kavurucu düzlüklerde ilerliyor, tuz plakaları yapıyor ve develere yükleyip uzak dağ pazarlarına taşıyor. Sıcak veya zehirli gazdan bayılsanız, geri dönüş imkânsız. Afarlar her çatlağı parmak gibi bilir: nereye adım atmanın güvenli olduğunu, nerenin toprağının tehlikeli olabileceğini hisseder. Zehirli gazlarla yaşamaya alışmışlar, ama yabancılara nadiren izin verirler.
Bilim insanları için eşsiz bir alan: Danakil, jeologlar ve paleontologlar için gerçek bir hazine. Burada levhaların hareketi gözlemlenebilir. Bilim insanları Dünya’nın kabuğunun ve gelecekteki okyanusların oluşumunu bizzat görebiliyor. 1970’lerde önemli bir keşif yapıldı: çukur yakınında eski bir insan kalıntısı bulundu — yaklaşık 3 milyon yıl önce yaşamış bir kadın, bilim insanları ona Lucy adını verdi. İki ayak üzerinde yürüyordu ama kafatası maymunsu özellikler taşıyordu. Bu keşif, insanlığın volkanlar ve tehlikeli doğa ile çevrili yerlerde ortaya çıktığını kanıtladı.
Neden sıradan kişiler buraya gitmemeli?: Günümüzde turistlerin Danakil çukuruna girmesi neredeyse imkansız. Etiyopya ve Eritre sınırındaki siyasi çatışmalar riski artırıyor. Kavurucu sıcak, zehirli gazlar ve silahlı devriyeler seyahati çok tehlikeli kılıyor. Yerel yönetim nadiren izin verir. Gelen keşif ekipleri mutlaka Afar kabilelerinden güvenlik görevlileri tutmak zorunda, çünkü sadece onlar güvenli yolları biliyor. Diğerleri buraya giremez.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
