Taliban yetkililere akıllı telefon kullanımını yasakladı

Afganistan'da iktidarı yöneten Taliban hareketi ve devlet memurları için yeni bir kısıtlama getirildi. Haberlere göre, hareketin lideri Heybetullah Ahundzade, Taliban temsilcileri ile hükümet sistemindeki çalışanların akıllı telefon kullanmasını yasaklayan bir ferman imzaladı.

Afghanistan International yayını, ilgili belgeye dayanarak, yeni düzenlemeye göre Taliban üyeleri ve devlet memurlarının iletişim için yalnızca basit telefonlar kullanması gerektiğini yazdı. Akıllı telefon kullanımı kural ihlali değil, suç olarak değerlendirilebilir.

Bu yasağı ihlal eden kişilerin askeri mahkeme önünde hesap vereceği belirtildi. Ancak akıllı telefon kullanan yetkili veya hareket temsilcisine hangi cezanın uygulanacağı henüz açıkça belirtilmedi.

Yeni fermanın temel amacı olarak internetin "yanlış kullanımı" ve "ahlaka aykırı içerik" izlenmesinin önlenmesi gösteriliyor. Taliban liderliğinin, akıllı telefonlar üzerinden internete erişimin hareket üyeleri ve yetkililer arasında disiplini olumsuz etkileyebileceğini düşündüğü tahmin ediliyor.

Bu karar, Afganistan'da dijital teknolojiler, bilgi özgürlüğü ve devlet memurlarının faaliyetleri üzerinde daha sıkı kontrol kurulabileceğini gösteriyor. Çünkü günümüzde akıllı telefon sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda bilgi edinme, iş yürütme, belge alışverişi ve hızlı iletişim için temel bir cihaz haline geldi.

Ancak Taliban liderliği, modern cihazlara karşı uzun süredir temkinli ve eleştirel bir tutum sergiliyor. Heybetullah Ahundzade, 2025 yılında Afganları modern cihazları kullanma sürelerini azaltmaya çağırmıştı. Bu çağrının ardından ülkede akıllı telefon ve internet kullanımıyla ilgili çeşitli kısıtlamalar tartışılmaya başlandı.

Afganistan hükümetinin Yüksek Öğretim Bakanı Nida Muhammed Nadim de daha önce akıllı telefonları şiddetle eleştirmişti. Modern iletişim cihazlarını "Müslümanların başlıca düşmanlarından biri" olarak nitelendirdiği söyleniyor. Bu ifade, ülkede eğitim kurumları ve devlet dairelerinde akıllı telefon kullanımına karşı olumsuz tutumun güçlendiğini göstermişti.

Geçen yılın Ekim ayında Nadim, üniversitelere akıllı telefon getirilemeyeceğini bildirmişti. Bu yasaktan yalnızca yükseköğretim kurumlarının rektörleri ve eğitim merkezi yöneticilerinin muaf tutulabileceği belirtilmişti. Bu durum, kısıtlamaların öncelikle eğitim alanında, ardından da devlet hizmetinde genişleme olasılığını gösteriyordu.

Şimdi ise akıllı telefon yasakları Taliban ve hükümet temsilcilerine de uygulanıyor. Bu, Afganistan'da dijital yaşam üzerindeki kontrolün daha da artabileceğine işaret ediyor. Özellikle akıllı telefon kullanımının askeri mahkemeye kadar gidebilecek bir suç olarak değerlendirilmesi sert bir önlem olarak görülüyor.

Böyle bir karar, uygulamada devlet memurları ve hareket üyelerinin internet kullanma imkanını ciddi şekilde kısıtlayabilir. Basit telefonlarla yalnızca arama ve SMS gibi sınırlı iletişim imkanları mevcuttur. Akıllı telefonlardan vazgeçmek ise hızlı bilgiye, sosyal medyaya, mesajlaşma uygulamalarına ve dijital hizmetlere erişimi önemli ölçüde azaltır.

Aynı zamanda, fermanın uygulanmasının nasıl sağlanacağı, kural ihlal edenlerin nasıl tespit edileceği ve onlara hangi cezaların uygulanacağı henüz bilinmiyor. Bu sorular Afganistan kamuoyu ve uluslararası gözlemciler için açık kalmaya devam ediyor.

Sonuç olarak, Taliban liderliği akıllı telefon kullanımını kısıtlayarak hareket ve devlet sistemi içindeki bilgi akışını kontrol etmeye çalışıyor. Bu karar, Afganistan'da teknoloji kullanımına yönelik daha muhafazakar bir yaklaşımın güçlendiğini gösteriyor.

Akıllı telefonun dünyada iş, eğitim ve iletişim için sıradan bir araç haline geldiği bir dönemde, Afganistan'da bunun kullanımının bazı gruplar için suç düzeyine çıkarılması, bölgedeki duruma bir kez daha dikkat çekiyor.