Everest'te 30 Yıldır Yatan Ceset İndiriliyor

Everest zirvesinde dağcılar arasında «yeşil botlar» adıyla tanınan cesedin tahliyesi için tarihi bir operasyon başlıyor. Yaklaşık 30 yıldır 8500 metre yükseklikte yatan dağcının naaşının, deneyimli kurtarmacılar ve şerpalar tarafından dağdan indirilmesi planlanıyor. Tüm operasyon yaklaşık 40 gün sürecek.

Ceset, Jomolungma'nın kuzey yamacındaki «ölüm bölgesi»nde, «Birinci Adım» istasyonunun biraz aşağısında yer alıyor. Parlak yeşil botları nedeniyle, yıllar boyunca Everest'e tırmanan dağcılar için önemli bir işaret noktası görevi gördü.

Uzun yıllar boyunca cesedin kime ait olduğu konusunda çeşitli tahminler yürütüldü. Ancak operasyon öncesinde yapılan DNA analizi, onun 1996 yılında hayatını kaybeden Hintli dağcı Dordje Morup olduğunu doğruladı.

Morup, 1996 yılında Hindistan'ın Everest'i ilk kez Tibet üzerinden fethetmeye çalıştığı ekspedisyonun bir parçasıydı. 10 Mayıs'ta yedi dağcı yukarı tırmandı ancak 8500 metrede şiddetli bir fırtına başladı. Dört kişi geri dönerken, Morup ve diğer iki arkadaşı yola devam etti. Akşam zirveye ulaştıklarını bildirdiler ancak aşağı inmeye fırsat bulamadan soğuk ve oksijen yetersizliği nedeniyle hayatlarını kaybettiler.

Ertesi gün Japon dağcıların onları canlı bulmalarına rağmen yardım etmeden yollarına devam etmeleri, büyük uluslararası tartışmalara yol açtı. Daha sonra suçlamalar geri çekilse de bu olay, dağcılık tarihinin en tartışmalı etik meselelerinden biri olarak kaldı.

Uzmanlar, 8500 metre yükseklikten bir cesedi tahliye etmenin dünyadaki en tehlikeli operasyonlardan biri olduğunu belirtiyor. Bu yükseklikteki oksijen eksikliği, aşırı soğuk ve dik kayalıklar her türlü kurtarma çalışmasını son derece zorlaştırıyor.

Bilgi için, şu anda Everest yamacında 200'e yakın dağcı cesedi bulunuyor. Bunların çoğuna ulaşmak çok tehlikeli veya çok maliyetli. «Yeşil botlar»ın tahliye operasyonu ise 2025 sonunda başlayan Everest temizleme programının en önemli aşamalarından biri olarak değerlendiriliyor.