150 yıl yaşayan köpekbalığının ölümü bilim insanlarını şaşırttı

İrlanda'nın Sligo bölgesi kıyılarında ilk kez bir Grönland köpekbalığının ölüsü karaya vurdu. Uzmanlar bu durumu nadir bir bilimsel olay olarak değerlendiriyor, çünkü bu tür dünyanın en uzun yaşayan omurgalı canlılarından biri olarak kabul ediliyor.

Bilim insanlarının tahminlerine göre, yaklaşık 3 metre uzunluğundaki köpekbalığının yaşı en az 150 idi. Bu, onun 19. yüzyılın ortalarında, Kraliçe Victoria ve ABD Başkanı Abraham Lincoln döneminde doğduğu anlamına geliyor. Ancak uzmanlar, Grönland köpekbalıklarının 300-400 yıl, bazı tahminlere göre ise 500 yıla kadar yaşayabileceğini belirtiyor. Bu nedenle 150-200 yaşındaki köpekbalıkları henüz erginleşmiş sayılıyor.

İrlanda Balina ve Yunus Grubu deniz biyoloğu Emili De Luz, bu köpekbalığının ölümünün çok üzücü olduğunu, çünkü tam üreme yaşına ulaşmış olabileceğini ifade etti.

Ölen canlı, İrlanda Ulusal Müzesi denetiminde özel bir laboratuvara götürüldü. Orada bilim insanları, güvenlik kurallarına sıkı sıkıya bağlı kalarak köpekbalığına tam bir patolojik inceleme uyguladı. Deri, kalp, karaciğer, göz, kas ve diğer organlardan örnekler alarak gelecekteki araştırmalar için sakladılar.

Araştırmacılar, Grönland köpekbalığı hakkında hala birçok sırrın çözülmediğini vurguluyor. Örneğin, nerede çiftleştikleri, kaç yavru doğurdukları ve ne sıklıkla üredikleri henüz net değil. Bu nedenle bilim insanları, dünyada bu türden kaç adet bulunduğunu bile tam olarak tahmin edemiyor.

İnceleme sırasında köpekbalığının 50 kilogramlık karaciğeri ve 34 kilogram ağırlığındaki kalbi de incelendi. Uzmanlar, kalpte yaşlanma belirtileri olmasına rağmen iyi çalıştığını kaydetti. Bu durum, Grönland köpekbalığının yaşlanmaya karşı yüksek bir dirence sahip olduğunu gösteriyor.

Ayrıca köpekbalığının gözleri de özel bir ilgi uyandırdı. Eskiden bu türün neredeyse hiç görmediği düşünülürdü. Ancak 2026 yılında yapılan yeni araştırmalar, görme sistemlerinin yüzyıllar boyunca iyi korunduğunu ve karanlık su ortamına adapte olduğunu gösterdi.

Bilim insanlarına göre, Grönland köpekbalığının DNA onarım yeteneği, hücreleri yaşlanmaya karşı koruyan mekanizmaları ve kalbinin uzun yıllar boyunca verimli çalışması, insanlarda yaşlanma sürecini incelemek ve uzun yaşamın sırlarını çözmek açısından büyük önem taşıyabilir.

Uzmanlar, köpekbalığının ölüm nedenini henüz belirleyemedi. Vücudunda ağ veya dış yara izine rastlanmadı. Şimdi alınan biyolojik örneklerin laboratuvar analizlerinin, bu nadir canlının neden öldüğüne açıklık getirmesi bekleniyor.