Rusya Ukrayna'ya işaret etti, Tokayev ise başka bir yol önerdi

Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin diplomatik hareketlilik yeniden hız kazandı. Kremlin, Kiev'in Moskova'nın öne sürdüğü şartları iyi bildiğini belirtirken, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev çatışmaların dondurulmasını ve müzakerelerin yeni bir formatta yeniden başlatılmasını önerdi.

Bu sırada ABD ve Ukrayna'nın hava saldırılarını karşılıklı olarak durdurma fikrini görüştüğüne dair haberler yayıldı. Ancak Moskova, şimdilik bu girişimi değerlendirmekte acele etmiyor.

Peskov: Rusya'nın teklifleri Kiev'e malum

Rusya Devlet Başkanı Sözcüsü Dmitriy Peskov, Vladimir Putin'in Moskova'nın Ukrayna'daki savaşı sona erdirmek için hangi şartları talep ettiğini daha önce açıkladığını vurguladı.

Ona göre Kiev, bir sonraki adımın ne olması gerektiğini biliyor. Rusya'ya sunulabilecek her türlü yeni girişim ise Moskova'nın çıkarlarıyla ne ölçüde örtüştüğüne göre değerlendirilecek.

Kremlin'in pozisyonuna göre müzakere kapısı kapanmadı ancak Rusya, temel taleplerinden vazgeçmeye hazır olduğunun sinyalini vermedi.

Moskova, Ukrayna birliklerinin Rusya'nın kendi toprağı ilan ettiği dört bölgeden çekilmesini ve Kiev'in NATO'ya üyelik planından vazgeçmesini talep etmeye devam ediyor. Ukrayna bu şartları kabul etmiyor ve bunları fiilen teslim olma talebi olarak değerlendiriyor.

Trump siyasetindeki «iki farklı sinyal»

Peskov, ABD Başkanı Donald Trump'ınUkrayna konusundaki siyasetinde Moskova'nın anlaşılmaz bulduğu yönler olduğunu da söyledi.

Bir taraftan Washington, savaşı müzakereler yoluyla bitirmeye hazır olduğunu belirtiyor. Diğer taraftan ise ABD, Ukrayna'ya silah sevkiyatını sürdürüyor.

Kremlin bu iki yönelimi birbiriyle çelişkili görüyor. Buna rağmen Peskov, Rusya'nın Amerikalı müzakerecilerle iletişim kanallarını açık tuttuğunu ve yeni teklifleri değerlendirmeye hazır olduğunu bildirdi.

Hava saldırılarını durdurma planı var mı?

Reuters kaynağına göre, Ukrayna ve ABD temsilcileri, Rusya'ya sunulabilecek hava saldırılarını durdurma teklifini görüştü.

Böyle bir anlaşma gerçekleşirse taraflar, birbirlerinin şehirlerine ve stratejik tesislerine dron ve füzelerle saldırmayı geçici olarak durdurabilir.

Ancak Peskov bu haberleri doğrulamadı. Bilgilerin şimdilik sadece medyada yer aldığını belirterek, resmi bir girişim sunulmadan tepki vermenin erken olduğunu ifade etti.

Bu nedenle şu an konu:

• hazır bir anlaşma hakkında değil;

• görüşülen olası bir girişim hakkında;

• Rusya'ya resmen sunulmamış bir teklif hakkındadır.

Tokayev «İstanbul Formülü 2.0»ı önerdi

Diplomatik tartışmalara Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev de katıldı. Omsk'ta Vladimir Putin ile birlikte katıldığı etkinlikte, Ukrayna'daki savaşı önce dondurmayı, ardından siyasi müzakerelere dönmeyi önerdi.

Tokayev bu yaklaşımı «İstanbul Formülü 2.0» olarak adlandırdı. 2022 ve 2025 yıllarında Türkiye'de gerçekleştirilen ancak nihai bir barış anlaşmasına yol açmayan müzakerelerin güncellenmiş bir şeklini kastetti.

Kazakistan liderine göre, öncelikle çatışmaların durdurulması ve taraflar için güvenlik garantilerinin geliştirilmesi gerekiyor. Putin ise Tokayev'e Rusya'nın Ukrayna konusundaki pozisyonunu ayrıca açıklayacağını söyledi.

Tarafların pozisyonları nerede farklılaşıyor?

Sorun şu ki, Moskova müzakereleri sahadaki mevcut durum ve bölgesel talepleri temelinde yürütmek istiyor. Kiev ise güçle ele geçirilen yerlerin Rusya'ya ait olduğunu tanımayı reddediyor.

Kremlin'in saldırılar hakkındaki açıklaması

Peskov, Rus ordusunun Ukrayna'daki askeri tesislere saldırılarını «gerekliliğe göre» sürdürdüğünü de söyledi. Moskova'nın saldırılardaki amacının Ukrayna'nın askeri kapasitesini ve Rusya'nın «terörist eylemler» olarak adlandırdığı saldırıları gerçekleştirme imkanını azaltmak olduğunu iddia etti.

Bu, Rus tarafının resmi yorumudur. Ukrayna ise Rusya'nın saldırılarında yerleşim yerlerinin ve sivil altyapının da zarar gördüğünü belirtiyor. Temmuz ayındaki Rus füze ve dron saldırıları Kiev, Harkiv ve diğer şehirlerde can kayıplarına ve yıkıma neden olmuştu.

Müzakereler yaklaştı mı?

Şimdilik keskin bir kırılma yaşanmadı. Rusya ile ABD arasında iletişim kanalları açık kalmaya devam ediyor, Ukrayna yeni girişimleri tartışıyor, Tokayev ise savaşı dondurma fikrini öne sürdü.

Ancak temel anlaşmazlıklar değişmedi:

• bölgelerin kaderi;

• Ukrayna'nın güvenlik garantileri;

• NATO ile ilişkileri;

• yaptırımlar ve silah sevkiyatı;

• ateşkes düzeni.

Diplomatik kapı kapanmadı ancak anahtar henüz kimsenin eline geçmedi. Şimdi temel soru; taraflar taleplerini yumuşatacak mı, yoksa yeni girişimler de öncekiler gibi sadece açıklama düzeyinde mi kalacak?