Uzaydaki tehlikeye karşı mücadele: Çin, uzay çöplerini takip eden ilk uydu takımyıldızını fırlattı

Çin, uzay güvenliğini sağlamak ve yörüngeyi çeşitli atıklardan temizlemek yolunda önemli bir adım attı. Ülke, uzay çöplerinin izlenmesinde uzmanlaşmış dünyanın ilk ticari uydu takımyıldızı olan Gande projesini hayata geçirmeye başladı. Bu projenin ilk aparatı Lijian-1 roketi yardımıyla ülkenin kuzeybatısındaki uzay üssünden başarıyla fırlatıldı. Bu konuda Ixbt.com haber veriyor.

Ixbt.com'un bilgisine göre, söz konusu devasa proje Pekin'in ATmoto Technology özel havacılık şirketi tarafından geliştirildi. Plana göre, 2030 yılına kadar yörüngeye toplam 120 uydu çıkarılacak. Bu ağ; alçak, orta ve yüksek yörüngelerdeki nesneleri günün 24 saati takip etme imkânı sunacak. Bu ise uzaydaki aktif aparatların güvenliğinin sağlanmasında belirleyici bir öneme sahip.

Yapay zekâ ve otonom yönetim

Proje üç aşamada gerçekleştirilecek. Halihazırda başlatılan birinci aşama — LX630 olarak adlandırılıp, 14 uyduyu içeriyor. Bu aparatlar uzaydaki nesneleri izleme ve bunların ayrıntılı bir kataloğunu oluşturma ile meşgul oluyor. İlk fırlatılan uydu kendine has teknolojik bir başarı olup, yapay zekâ (AI) ile donatılmış bir yerleşik bilgisayara sahip.

Bu AI sistemi, aparata Dünya ile sürekli bağlantı kurmadan hedefleri hızlı bir şekilde takip etme, izleme ve acil durumlarda bağımsız karar verme imkânı sunuyor. Ayrıca aparat, kendi yörüngesini değiştirme sistemiyle donatılmış olup, bu da ona uzaydaki diğer nesnelere yaklaşma ve karmaşık manevralar yapma fırsatını sağlıyor.

Uzaydaki "görünmez" tehlikenin boyutu

Uzmanların belirttiğine göre, bu tür sistemlere olan ihtiyaç uzaya fırlatılan roketlerin sayısının artmasıyla keskin bir şekilde artıyor. Çin medyasının haberine göre, halihazırda yörüngede boyutu 1 santimetreden büyük olan bir milyondan fazla çöp parçası mevcut. Bu parçalar saniyede yaklaşık 7,9 kilometre hızla hareket ediyor ve herhangi bir uydu veya uzay istasyonuyla çarpıştığında felaket niteliğinde sonuçlara yol açabilir.

Projenin sonraki aşamaları daha karmaşık görevleri içeriyor:

• İkinci aşamada yüksek çözünürlüklü kameralar ve elektromanyetik sensörlerle donatılmış 36 uydu hizmete sokulacak;
• Üçüncü aşamada ise nesneleri tanıyan ve bunların hareketini analiz eden 70 akıllı aparat daha yörüngeye çıkarılacak.

Gande projesinin tam olarak devreye sokulması, Çin'in uzaydaki hareketi kontrol etme ve yörünge güvenliğini yönetme imkânlarını yeni bir aşamaya taşıyacak. Buna benzer özel girişimler yalnızca bilimsel değil, aynı zamanda uluslararası ticari uzay uçuşlarının güvenliği için de bir temel oluşturarak hizmet ediyor.